به گزارش خبرنگار مهر، محمد جعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاست جمهوری، در گفتگوی تلویزیونی، در خصوص تمهیدات دولت برای رفع مشکلات اقتصادی و اجتماعی مردم و در پاسخ به سوال مجری برنامه که تأکید کرد مردم معتقد هستند که گویا دولت اقتصاد را رها کرده است، اظهار کرد: در ابتدا میگویم که اصلاً اینگونه نیست و دولت اقتصاد را رها نکرده است. ما زمانی که دولت را تحویل گرفتیم، تورم بالای ۴۵ درصد بود، قبل از جنگ تورم ما تقریباً ۳۲ و نیم درصد بود و در حال حاضر ۴۱ تا ۴۲ درصد است.
وی با بیان آنکه عامل اصلی این تورم، به معنی افزایش سطح عمومی قیمتها، نقدینگی است، افزود: در سبد کالایی که حدود ۳۴۰ قلم از آشامیدنیها و خوراکیها، مسکن تا بهداشت و … در آن قرار دارد و هر کدام با وزن خاصی در محاسبه تورم نقش دارند، لذا وقتی تعادل نظام عرضه و تقاضا تغییر میکند، یعنی عرضه کم و تقاضا افزایش پیدا میکند، تورم ایجاد میشود.
سرپرست نهاد ریاستجمهوری عنوان کرد: تورم یک بیماری مزمن اقتصادی است و عامل اصلی آن، همانگونه که آقای دکتر پزشکیان بارها بیان کردهاند، دولت است. این به آن معنا نیست که نظام اقتصادی ما سالها با پدیده شوم افزایش نقدینگی یا رشد نقدینگی مواجه نبوده است.
وی افزود: اقتصاددانها معتقدند دو سوم تورم ناشی از ناترازی بانکها و یک سوم ناشی از کسری بودجه است. بانکها تسهیلاتی با بهره ۳۴ درصد دریافت میکنند و با نرخ ۳۰ درصد به مردم پرداخت میکنند. بسیاری از دریافتکنندگان وام، به دلایل مختلف، وام خود را بازپرداخت نکردهاند و بانکها برای پرداخت بهره ناچار به استقراض از بانک مرکزی میشوند که این امر با بهره بالاتری انجام میگیرد.
وی ادامه داد: بسیاری از طرحها فاقد توجیه اقتصادی بودهاند و سالها ادامه یافتهاند. بانک مرکزی نیز به دلیل ضرورت حفظ دوام اقتصادی کشور، در برخی سالهای گذشته ناچار به چاپ پول بدون پشتوانه شده است. یکی از عوامل اصلی تورم، ناترازی بانکهاست.
قائمپناه تصریح کرد: دولت بارها به بانکهای ناتراز تذکر داد تا خود را اصلاح کنند، اما این اصلاح صورت نگرفت. نمونه بارز آن بانک آینده بود که علیرغم پیگیریهای مستمر دکتر پزشکیان و اعطای مهلت یکساله برای اصلاح ناترازی و کاهش چاپ پول، اقدامی انجام نداد و در نهایت منحل شد و به «ایران تولید» واگذار شد. انحلال بانک آخرین مرحله است و باید پیش از آن اصلاح انجام میشد.
وی افزود: سایر بانکها نیز اخطار دریافت کردهاند و همچنین مؤسسه مالی ملل که از واحدهای مؤثر در چاپ پول و پمپاژ نقدینگی در کشور بود. این اقدامات موجب شد برخی مسئولان، از جمله رئیس بانک مرکزی، مورد هجمه قرار گیرند، اما اکنون کشور در مرحله انضباط مالی بانکها قرار دارد. دولت بهطور مکرر به بانکها اخطار میدهد تا از پمپاژ نقدینگی جلوگیری شود و این انضباط مالی بهتدریج در حال شکلگیری است.
سرپرست نهاد ریاست جمهوری اظهار کرد: این فرآیند یکروزه نیست و اصلاح چرخه مالی بانکها زمانبر خواهد بود. با کنترل نقدینگی، آثار آن بهصورت تدریجی بر زندگی مردم نمایان میشود. نرخ تورم فعلی ۴۲ درصد است که بر اساس سبد کالایی متشکل از ۱۱ گروه از جمله مسکن، سوخت و روشنایی، بهداشت و درمان، تفریحات، کفش و پوشاک، مواد خوراکی و آشامیدنی، ارتباطات و حملونقل محاسبه میشود. بیشترین وزن این سبد مربوط به خوراکیها و آشامیدنی هاست که ۳۷ درصد از کل سبد را شامل میشود. ممکن است قیمت برخی کالاها تا ۱۰ برابر افزایش یابد یا برخی دیگر تنها ۲ درصد افزایش داشته باشند، اما در مجموع نرخ تورم ۴۲ درصد است.
گلایه مردم درباره گرانی برخی کالاها کاملاً درست است
وی گفت: گلایه مردم درباره گرانی برخی کالاها کاملاً درست است و قیمت برخی اقلام مانند مسکن و حملونقل دو یا سه برابر شده است. زمانی که دولت متناسب با درآمد خود هزینه نکند و هزینهها بیش از درآمد باشد، کسری بودجه ایجاد میشود که مجدداً به تولید نقدینگی منجر خواهد شد.
معاون اجرایی رئیسجمهور اظهار کرد: دو عامل اصلی تورم، کسری بودجه ناشی از هزینههای بالا و عدم تحقق درآمدهاست. از جمله عوامل عدم تحقق درآمدها، جنگ ۱۲ روزه و ناترازی انرژی است. ناترازی انرژی به این معناست که در تابستان برق کارخانهها و در زمستان گاز آنها قطع میشود که این امر موجب کاهش عرضه کالا به بازار و در نتیجه افزایش تورم میشود.
وی افزود: دولت در بودجه امسال تلاش کرده است با دو درصد افزایش، کسری بودجه را به حداقل برساند و بودجه را بهگونهای تنظیم کند که منجر به تورم نشود. بخشی از این کاهش قدرت خرید میتواند از طریق شیوههای غیرنقدی مانند کالابرگ، تحویل کالا و یارانهها جبران شود.
قائمپناه در خصوص اینکه برای بهبود قدرت خرید مردم و افزایش حقوقها چه اقدامی باید انجام شود، تصریح کرد: در اینجا باید بررسی کنیم که آیا برای تقویت قدرت خرید مردم و افزایش حقوقها، در جامعه دوباره پول تزریق شود و تورم را به ۵۰ درصد برسانیم یا خیر. لذا یک موضوع در بازار اعلام میشود و موضوعی دیگر در اقتصاد؛ اعلام ۴۵ درصد اقدامات اقتصادی دولت مطرح است. با تأسف باید گفت کسری بودجه عامل مهم تورم است و وقتی گفته میشود عامل مهم تورم کسری بودجه است، اگر فرض کنیم ۵۰ درصد افزایش حقوق داده شود، اما درآمدی کسب نشود، چه اتفاقی میافتد؟ بنابراین وقتی دولت دچار کسری باشد، نتیجه آن تورم خواهد بود.
سرپرست نهاد ریاستجمهوری در ادامه عنوان کرد: یکی از عوامل پمپاژ نقدینگی توسط دولت، کسری بودجه است که منجر به چاپ پول میشود. وقتی پول چاپ شود، کسری بودجه مجدداً تورم ایجاد میکند و به جای ۴۰ درصد، تورم به ۵۰ یا ۶۰ درصد میرسد که این شیوه پسندیده نیست.
وی افزود: درباره تورم، دو عامل اصلی وجود دارد؛ نخست کسری بودجه و دوم نقدینگی بانکها و همچنین عدم تحقق درآمدهای دولت. از سویی باید گفت کاهش درآمد دولت به چه معناست؟ در حالی که قیمت فروش نفت در سال گذشته ۷۲ دلار برای هر بشکه بود، اما اکنون ۵۲ دلار است؛ یعنی ۳۰ درصد کاهش درآمد نفتی داشتیم، لذا اگر سقف تولید نفت تغییر نکند، ۳۰ درصد کاهش درآمد دلاری خواهیم داشت و این یکی از عوامل کسری بودجه است.
معاون اجرایی رئیسجمهور در تشریح سایر عواملی که موجب ایجاد تورم میشود، اظهار کرد: عامل دیگر این است که صنایع فعال نیستند. چرا صنایع فعال نیستند؟ زیرا در تابستان برق و در زمستان گاز آنها قطع میشود.
سرپرست نهاد ریاست جمهوری عنوان کرد: این وضعیت موجب ۱۳ هزار میلیارد تومان عدمالنفع صنایع شده است. وقتی برق و گاز به صنایع داده نشود، آنها نمیتوانند مالیات پرداخت کنند و این خود به کاهش درآمد دولت منجر میشود. علاوه بر این، کاهش تولید باعث کاهش عرضه میشود. وقتی فولاد یا ورق تولید نشود، کل زنجیره تولید دچار کاهش میشود و این خود عامل تشدید تورم است.
وی گفت: یک پیچیدگی و چرخه معیوب بین درآمدها و هزینهها وجود دارد و اگر این چرخه اصلاح نشود، مشکلات ادامه خواهد داشت. در اینجا این سوال مطرح میشود که دولت چه کاری باید انجام دهد؟ آیا میتوان یکشبه دکمهای زد تا صنایع فعال شوند؟ پاسخ خیر است، این در حالی است که زمانی که دولت تحویل گرفته شد، وضعیت بسیار نامناسب بود؛ ۲۰ هزار مگاوات کمبود برق وجود داشت. از سویی در پاییز ۱۴۰۳، نیروگاهها باید ۳ و نیم میلیارد لیتر ذخیره گازوئیل میداشتند، اما فقط ۸۰۰ میلیون لیتر موجود بود. همچنین در زمستان سال گذشته، به دلیل این کمبود، گاز صنایع قطع شد؛ زیرا اگر گاز صنایع قطع نمیشد، باید گاز خانگی قطع میشد و مردم دچار مشکل میشدند. در نتیجه، حدود سه ماه عمده صنایع کشور با مشکل مواجه بودند.
معاون اجرایی رئیس جمهور با بیان آنکه رئیس جمهور واقعیتها را پنهان نمیکند، خاطر نشان کرد: در تابستان سال ۱۴۰۲ برق خانگی قطع نشد، اما صنایع با محدودیت مواجه شدند. این واقعیتی است که مردم مشاهده میکنند.
در حال حاضر ۲۵۰ میلیون متر مکعب ناترازی گاز داریم
سرپرست نهاد رئیسجمهوری با بیان دستاوردهای دولت در بخش تولید برق از نور خورشید، اظهار کرد: در حوزه انرژی خورشیدی، زمانی که دولت فعالیت خود را آغاز کرد، ظرفیت ۱۲۰۰ مگاوات بود، اما اکنون به ۳۵۰۰ مگاوات رسیده است. این یعنی آنکه در طول یک سال، تولید انرژی خورشیدی از ۱۲۰۰ مگاوات به ۳۵۰۰ مگاوات افزایش یافته و معادل نزدیک به ۷ هزار مگاوات تولید برق ایجاد شده است. این موضوع با معیشت مردم مرتبط است، زیرا وقتی صنایع فعال شوند، تولید افزایش مییابد و اشتغال و درآمد تقویت میشود.
وی با اشاره به وجود ناترازی گاز که از دولتهای قبل به این دولت به ارث رسیده است، گفت: در حال حاضر ۲۵۰ میلیون متر مکعب ناترازی گاز داریم. اگر گاز صنایع قطع نشود، باید گاز نیروگاهها یا گاز خانگی قطع شود که دولت تلاش کرده مردم دچار مشکل نشوند.
قائم پناه افزود: برای حل این وضعیت، باید برق خورشیدی در اختیار صنایع قرار گیرد. تاکنون ۳۵۰۰ مگاوات تولید شده، تا عید حدود ۷۰۰۰ مگاوات و تا تابستان ۱۱ هزار مگاوات برق پایدار به شبکه تزریق خواهد شد. این اقدام باعث کاهش خاموشی صنایع و مردم میشود. این موضوع مستقیماً بر تورم اثر دارد، زیرا وقتی تولید افزایش یابد و عرضه کالا متناسب با تقاضا باشد، تورم کاهش پیدا میکند. تورم نتیجه عدم تعادل بین عرضه و تقاضاست.
وی گفت: به همین دلیل است که مقام معظم رهبری سالها بر سرمایهگذاری برای تولید تأکید دارند، زیرا امالفساد اقتصاد کشور تورم است و عامل اصلی آن عدم تعادل میان عرضه و تقاضا است.
قائمپناه در تشریح برنامههای دولت برای تولید برق خورشیدی، با بیان آنکه تولید ۳۰ هزار مگاوات موضوعی است که در حال اجرای آن هستیم، خطاب به مجری برنامه اظهار کرد: قضاوت را به مردم و بینندگان واگذار میکنم. البته ممکن است شما نخواهید قانع شوید و این موضوع اشکالی ندارد. از طرفی ما افزایش بودجه نداشتیم و امسال فقط دو درصد افزایش برای بودجه ۱۴۰۵ دادیم تا کسری بودجه به وجود نیاید و نقدینگی کاهش پیدا کند تا تورم کنترل شود.
معاون اجرایی رئیسجمهور در خصوص ناترازی بانکها تصریح کرد: برای ناترازی بانکها برنامهریزی کردهایم، دو بانک را منحل کردهایم و انضباط مالی برای بانکها ایجاد کردهایم. اثر این اقدامات زمانبر است و طبیعی است که بلافاصله خود را نشان ندهد، لذا باید گفت تورم از زمانی که ما آمدیم یکشبه ایجاد نشده، ولی بهتدریج در حال اصلاح این سیکل معیوب هستیم.
قائم پناه با اشاره به جنگ ۱۲ روزه، با تمجید از حرکت ماندگار و حماسی مجری شبکه خبر در جنگ ۱۲ روزه، بیان کرد: به همه کسانی که عاشق ایران هستند؛ افتخار میکنیم. بار اصلی جنگ ۱۲ روزه بر دوش مردم بود که موفق شدند آن را با انسجام ملی پشت سر بگذارند. جنگ ۱۲ روزه اولین جنگ الکترونیک بود که در فاصله ۱۹۰۰ کیلومتر رخ داد و ما نخستین تجربه جنگ الکترونیک دنیا را پشت سر گذاشتیم. ما در این جنگ پیروز شدیم، زیرا دکترین نظامی مناسبی داشتیم و موشکهای ما مراکز تحقیقات استراتژیک و مراکز اصلی تولید سلاحهای کشنده اسرائیل را هدف قرار داد.
وی ادامه داد: این موضوع باعث شد اسرائیل در برابر انسجام ملی و قدرت موشکی ما پیشنهاد آتشبس بدهد. جنگ ۱۲ روزهای که دنیا پشت آن بود، پشت سر گذاشته شد، در حالی که با ناترازی برق، ناترازی گاز و ناترازی مالی مواجه بودیم، لذا قضاوت با مردم است. از طرفی معیشت مردم با کاهش نقدینگی، کاهش کسری بودجه و افزایش درآمدها بهبود پیدا میکند.
معاون اجرایی رئیس جمهور با اشاره به توسعه و گسترش روابط همسایگی ایران با کشورهای منطقه، بیان کرد: ما برای کسب درآمدهای خارجی، از جمله از طریق ارز و دیپلماسی، با همه همسایگان با عربستان، آذربایجان، عراق، افغانستان، پاکستان و سایر همسایگان، تعامل و دوستی برقرار کردیم. از سویی پیش از جنگ در حال مذاکره بودیم که آمریکا و اسرائیل حمله کردند، در حالی که هدف ما اصلاح درآمدهای دولت از جمله فروش نفت و کاهش اثر تحریمها بود.
وی اذعان کرد: یکی از اصلیترین کارهای دولت، بهبود معیشت مردم و کاهش تورم است، اما تورم یکشبه از بین نمیرود، زیرا یکشبه به وجود نیامده است.
قائم پناه با اشاره به موضوع کالا برگ بیان کرد: یکی از مهمترین ابزارها برای تحمل فشارهای اقتصادی، موضوع کالابرگ معیشتی است. این در حالیست که در دولت سیزدهم طی دو و نیم سال، ۲۶ همت پرداخت شد، یعنی سالی حدود ۱۰ همت، اما در این هفت ماه، طی چهار مرحله ۱۰۰ همت کالابرگ به هفت دهک درآمدی پرداخت شده است و این به دلیل پیگیریهای شخص آقای دکتر پزشکیان بود و موجب کاهش فشار بر اقشار آسیبپذیر و دهکهای پایین جامعه شد.
از اینکه نتوانستهایم تورم را بهطور کامل کنترل کنیم، شرمنده مردم هستیم
سرپرست نهاد ریاستجمهوری با اشاره به مشکل مسکن به عنوان یکی از چالشهای اصلی مردم، با بیان آماری عنوان کرد: یکی از مشکلات اصلی مردم، مسکن است. از سال ۹۸ تا شهریور ۱۴۰۳، ۲۱ هزار واحد مسکونی تحویل داده شد، یعنی سالانه حدود ۴۲۰۰ واحد بوده است، اما در این دولت و در طول یک سال، ۵۴ هزار واحد مسکونی تحویل داده شد که چندین برابر گذشته و حدود ۱۲ برابر افزایش را نشان میدهد.
وی ادامه داد: مسکن و کالابرگ، جز اصلیترین نیازهای زندگی مردم هستند. این اعداد نشان میدهد که در یک سال پس از جنگ و با وجود ناترازی انرژی، عملکرد متفاوتی رقم خورده است.
قائم پناه ضمن تأیید مشکلات اقتصادی مردم، تاکید کرد: با مردم همدردی میکنیم و از اینکه نتوانستهایم تورم را بهطور کامل کنترل کنیم، شرمنده مردم هستیم. مردم ارباب و ولینعمت ما هستند ولی باید با نگاه میانمدت و بلندمدت برای حل مشکلات تلاش کنیم.
سرپرست نهاد ریاست با اشاره به موضوع آلودگی هوا به دستاوردهای دولت در این بخش پرداخت و گفت: در حوزه آلودگی هوا نیز اقداماتی انجام شده است. در گذشته، کمتر از ۳۰ هزار خودروی فرسوده در سال اسقاط میشد، اما در سال گذشته ۳۵۰ هزار خودرو اسقاط شد، زیرا آلودگی هوا کشنده بوده و همچنان هست. همچنین ۳۵۰ هزار اقدام در حوزه کاهش آلایندگی انجام شد و تولید مازوت کمسولفور افزایش یافت، به گونهای که در مناطق نفتی مانند اهواز آلودگیها کاهش پیدا کرد.
وی ادامه داد: ۵۶ میلیون متر مکعب گاز در کنگان و بیدبلند سوزانده میشد، اما در طول یک سال گذشته ۱۵ میلیون متر مکعب گاز مهار شد که به افزایش درآمدهای مردم کمک میکند، لذا این اقدامات نشان میدهد دولت نسبت به اقتصاد بیتفاوت نیست و مردم را رها نکرده است، بلکه همراه مردم است و اتفاقاً مشکلات آنان را تا حد زیادی درک کرده است.
قائمپناه با اشاره به موضوع حوزه بهداشت و درمان خاطرنشان کرد: رئیس جمهور سابقه فعالیت در حوزه سلامت دانشگاهی را دارند و هم معاون وزیر بهداشت و هم وزیر بهداشت بودهاند و هم حدود ۲۰ سال در کمیسیون آموزش نظام سلامت فعالیت داشتهاند، لذا اکنون در حال متحول کردن نظام سلامت و پزشکی کشور هستند.
وی در خصوص موضوع پزشک سلامت متذکر شد: با اجرای پزشک خانواده، کار سطحبندی، نظام ارجاع و پرونده الکترونیک سلامت آغاز شده است. در هر استان، یک شهر زیر ۲۰ هزار نفر و در مجموع ۶۴ شهر زیر ۲۰ هزار نفر بهعنوان آغاز اجرای سطحبندی و استقرار نظام پزشکی خانواده انتخاب شدهاند، تا این طرح بهعنوان پایه اجرا شود. هدف این است که هم مشکل دارو حل شود، هم بهداشت در اولویت قرار گیرد و هم مردم در حوزه درمان دچار مشکل نشوند.
وی ادامه داد: امیدواریم کاری انجام شود که هر فردی که در این سیکل نظام ارجاع و سطحبندی قرار میگیرد، یا هزینهای برای درمان پرداخت نکند یا هزینه آن بسیار جزئی باشد.
هزینههای درمان، دارو، زایمان و سلامت، از عوامل مهم فشار معیشتی مردم است و ما این مسیر را آغاز کردهایم. این برنامهریزی حدود یک سال زمان برد و وزارت بهداشت و آقای دکتر پزشکیان بهطور مستمر پیگیر اجرای این طرحی بودند که ۲۰ سال عقبمانده بود و اکنون در حال اجراست.
در طول یک سال، ۱۱ هزار کلاس درس ساخته شده است
سرپرست نهاد ریاستجمهوری تأکید کرد: اخیراً نیز استانها بهطور جدی پیگیر اجرای نظام ارجاع و سطحبندی شدهاند که این موضوع هم در کاهش مصرف دارو، هم در مصرف بهینه دارو مؤثر است و باعث میشود کمبود دارو عملاً معنا نداشته باشد و دارو به اندازه کافی در اختیار بیماران قرار گیرد.
معاون اجرای رئیس جمهور گفت: یکی از مهمترین تحقق وعدههای آقای دکتر پزشکیان، بهکارگیری قومیتها بود. همه قومیتها به کار گرفته شدند؛ از بلوچهای اهل سنت برای اولین بار استاندار شد، کرد اهل سنت استاندار کردستان شد، عرب استاندار خوزستان شد و از زنان بهصورت واقعی استفاده شد، به گونهای که بیش از ۲۳ فرماندار زن، ۱۶ شهردار زن و حدود ۳۷۰۰ نفر در وزارت کشور به کار گرفته شدند و امیدواریم این روند افزایش یابد. در عین حال و در بهکارگیری کارشناسان نیز اقدامات جدی انجام شده است؛ اکنون ۷۰ نفر از اساتید برجسته دانشگاهی کشور بهصورت تخصصی روی مسئله آب فعالیت میکنند و نظرات کارشناسی آنها در تصمیمات دولت لحاظ میشود.
قائم پناه در ادامه در خصوص موضوع کریدورهای ترانزیتی کشورمان اظهار کرد: در حوزه کریدورها نیز دولت در حال فعالیت است. کریدور متصل به چابهار که از سال ۹۲ آغاز شده، امسال به فضل خدا تکمیل میشود. کریدور شمال جنوب نیز در حال اتصال است و مسیر زاهدان امسال به پایان میرسد. همچنین اتصال شلمچه برای زائران عتبات عالیات در حال پیگیری است تا بتوانند بهراحتی تردد کنند. ایران روی رودخانه اروند، با عمق ۷۰ متر، در حال احداث پل است تا مسیرهای ارتباطی تکمیل شود. در عین حال پروژه کرمانشاه خسروی و توسعه شبکه ریلی کشور نیز بهصورت جدی دنبال میشود.
سرپرست نهاد ریاستجمهوری تأکید کرد: دولت همزمان در حوزه اقتصاد و آموزش و پرورش نیز فعال است. در طول یک سال، ۱۱ هزار کلاس درس ساخته شده تا مدارس کانکسی و کپری جمعآوری شوند.
وی در دقایق پایانی برنامه خطاب به مردم بیان کرد: سخن پایانی این است که راه سازندگی و اصلاحات در این سرزمین راهی سخت است؛ راهی که باید با صبوری و تحمل هموار شود، نه با اقدامات نمایشی. تنها سوخت مسیر سخت سازندگی و اصلاحات ایران، عشق به ایران است.
