به گزارش خبرنگار مهر، تاریخ ایران زمین، نه یک توالی ساده از وقایع تقویمی، بلکه طوماری بلند و زرین از ایستادگی ملتی است که در طول هزارهها، هرگز سر تعظیم در برابر استیلاگری بیگانگان فرود نیاورده است. از سپیدهدم تمدن در این فلات پهناور تا دوران معاصر، مفهوم «دفاع از میهن» با تار و پود هویت ایرانی گره خورده است. نگاهی به پیشینه این سرزمین نشان میدهد که هرگاه دشمنی قصد تعرض به تمامیت ارضی، فرهنگ یا استقلال این مرز و بوم را داشته، قاطبه ملت از هر قوم و طایفهای، در صفی واحد علیه متجاوز قد علم کردهاند. این روحیه ملی که ریشه در آموزههای دینی و باورهای کهن ایرانی دارد، جنگ را نه برای توسعهطلبی، بلکه به مثابه ابزاری برای حفظ شرف و کیان ملی نگریسته است. در این میان، سدههای اخیر و دوران استعمار کلاسیک، بوته آزمایشی دشوار برای ملت ایران بود؛ دورانی که قدرتهای سلطهگر جهان با تکیه بر ابزارهای نظامی و سیاسی، سعی در پارهپاره کردن پیکره ایران داشتند، اما همواره با سد مستحکم مقاومت مردمی مواجه شدند.
مفهوم مقاومت در ایران صرفاً یک واکنش نظامی نیست، بلکه یک کنش عمیق فرهنگی و اعتقادی است. در طول تاریخ، انگیزه ایرانیان برای نبرد با دشمن خارجی، ترکیبی از عشق به وطن و پایبندی به اصول مذهبی بوده است. در دوران قاجار و پهلوی، هنگامی که دولتهای مرکزی به دلیل ضعف یا وابستگی، توان مقابله با زیادهخواهیهای استعمار را نداشتند، این نهادهای مردمی و رهبران محلی بودند که بار مسئولیت حفاظت از ایران را بر دوش کشیدند. در واقع، مقاومت ملی ایران در برابر بیگانگان، پاسخی به «جنگهای تحمیلی» بود که هدفشان غارت منابع و درهمشکستن غرور ملی بود. از شمال تا جنوب، چهرههایی ظهور کردند که با دست خالی اما ارادهای پولادین، ماشین جنگی قدرتهای بزرگ را زمینگیر کردند. در این میان، خطه جنوب و سواحل خلیج فارس، به دلیل اهمیت راهبردی و دریایی، همواره کانون طمع استعمارگران، به ویژه بریتانیا، بوده است و دقیقاً در همین نقطه است که یکی از درخشانترین فصول مقاومت ایران رقم میخورد.
رئیسعلی دلواری؛ نماد غیرت جنوبی و پاسدار تمامیت ارضی ایران
در میان قهرمانانی که نامشان با دفاع از مرزهای آبی و خاکی ایران عجین شده، رئیسعلی دلواری جایگاهی یگانه دارد. او که در سال ۱۲۶۱ خورشیدی در روستای «دلوار» از توابع تنگستان متولد شد، از همان جوانی روحیه سلحشوری را با بصیرت سیاسی و دینی درآمیخت. رئیسعلی تنها یک تفنگچی ماهر نبود، بلکه رهبری بود که با درک عمیق از تحولات زمانه، خطر استعمار انگلیس را به خوبی حس کرده بود. او در دوران مشروطه، همراه با علمای مبارزی چون آیتالله سید مرتضی علمالهدی اهرمی، پرچم آزادیخواهی را در جنوب برافراشت و نشان داد که دفاع از حقوق ملت و مبارزه با استبداد داخلی، مقدمه واجب برای ایستادگی در برابر استعمار خارجی است. هنگامی که بوشهر به اشغال نیروهای انگلیسی درآمد، رئیسعلی و یارانش با شجاعتی بینظیر، شهر را آزاد کردند و ثابت نمودند که حتی در برابر ناوگان عظیم دریایی بریتانیا، نیروی ایمان و عشق به وطن پیروز است.
با آغاز جنگ جهانی اول، علیرغم اعلام بیطرفی ایران، دولت انگلیس با نقض آشکار تمامیت ارضی کشورمان، نیروهای خود را در بوشهر پیاده کرد تا نفوذ خود را بر خلیج فارس تثبیت کند. در این لحظه سرنوشتساز، رئیسعلی دلواری با تکیه بر فتوای مراجع تقلید شیعه که جهاد علیه اشغالگران را واجب شمرده بودند، قیام خود را وارد مرحلهای تازه کرد. او به خوبی میدانست که سکوت در برابر این تجاوز، به معنای از دست رفتن ابدی استقلال ایران و حاکمیت ملی بر آبهای نیلگون خلیج فارس است. رئیسعلی با سازماندهی «دلیران تنگستان»، جنگهای چریکی نامتقارنی را علیه قوای متجاوز ترتیب داد. او در نامههای خود به صراحت اعلام میکرد که «مگر همه ما را بکشید که خاکمان را اشغال کنید»، پیامی که نشاندهنده آمادگی کامل او و یارانش برای شهادت در راه حفاظت از تمامیت ارضی بود. نبردهای او در نخلستانهای دلوار و شبیخونهای مداوم به اردوگاههای دشمن، لرزه بر اندام اشغالگران انداخت و برنامههای آنان برای تسلط آسان بر جنوب ایران را نقش بر آب کرد.
دفاع رئیسعلی دلواری از ایران، فراتر از یک درگیری منطقهای، حماسهای ملی بود که در آن تمامیت ارضی و دریایی کشور به هم گره خورده بود. او با درک اهمیت راهبردی سواحل جنوب، میدانست که سقوط بوشهر و دلوار، به معنای باز شدن دروازههای نفوذ استعمار به قلب ایران است. به همین دلیل، او و یارانش با کمترین امکانات، در برابر پیشرفتهترین تسلیحات آن زمان ایستادند. رئیسعلی نه تنها از خاک ایران، بلکه از عزت و شرف ملت ایران در برابر تحقیر بیگانگان دفاع کرد. او با رد پیشنهادهای وسوسهانگیز و رشوههای کلان انگلیسیها، نشان داد که قیمت آزادی ایران با هیچ متاع دنیوی قابل معامله نیست. شهادت مظلومانه او در ۱۲ شهریور ۱۲۹۴ در محلی به نام «تنگک صفر»، نه پایان مقاومت، بلکه آغاز فصلی نوین در خودباوری ملی ایرانیان بود. خون او در خاک گرم جنوب جوشید و نهضتی را بارور کرد که دههها بعد به الگویی برای تمام مبارزان راه استقلال مبدل گشت.
امروز، نام رئیسعلی دلواری به عنوان «قهرمان ملی مبارزه با استعمار»، یادآور این حقیقت است که ایران، همواره سرزمین شیرمردانی است که برای حفظ هر وجب از خاک و آب خود، تا آخرین قطره خون ایستادگی میکنند.
