گروه جامعه – خبرگزاری مهر: انتشار ویدئویی از رانندگی یک کودک حدوداً ۶ ساله با یک خودروی آفرود در دل کویر، موجی از واکنشها و نگرانیها را در فضای مجازی به دنبال داشته است. آنچه حساسیتها را دوچندان کرده، حضور چند فرد شناختهشده و سوار شدن آنها بر خودرویی است که هدایت آن را یک کودک خردسال برعهده دارد؛ اقدامی که از نگاه کارشناسان ایمنی و حقوقی میتواند فراتر از یک سرگرمی خانوادگی تلقی شود.
در تصاویر منتشر شده، کودک در شرایطی پشت فرمان یک خودروی آفرود قرار گرفته که این نوع رانندگی به دلیل ناهمواری مسیر، احتمال واژگونی و شرایط خاص محیطی، از جمله فعالیتهای پرخطر محسوب میشود. همین موضوع این پرسش را مطرح کرده است که آیا هیجان تولید محتوا در فضای مجازی میتواند جایگزین اصول اولیه ایمنی شود؟
آفرود؛ تفریحی که شوخیبردار نیست
رانندگی در مسیرهای کویری و آفرود نیازمند مهارت، تجربه، آموزش تخصصی و تسلط کامل بر خودرو است. کوچکترین خطا در چنین مسیرهایی میتواند به واژگونی خودرو، آسیبهای جدی جسمی و حتی مرگ سرنشینان منجر شود.
در سالهای اخیر گزارشهای متعددی از حوادث مرگبار در مسیرهای آفرود منتشر شده است؛ حوادثی که حتی برای رانندگان حرفهای نیز رخ داده و نشان میدهد این حوزه، یکی از پرریسکترین شاخههای رانندگی محسوب میشود.
در چنین شرایطی، سپردن فرمان خودرو به یک کودک خردسال، موضوعی است که از نگاه بسیاری از کارشناسان با اصول اولیه ایمنی و حفاظت از جان افراد همخوانی ندارد.
قانون درباره رانندگی کودکان چه میگوید؟
بررسی قوانین موجود نشان میدهد رانندگی با وسایل نقلیه موتوری مستلزم داشتن شرایط قانونی و دریافت گواهینامه معتبر است و کودکان به هیچ عنوان مجاز به هدایت خودرو نیستند.
حقوقدانان معتقدند در چنین مواردی صرفاً عملکرد کودک مورد توجه نیست، بلکه نقش والدین، سرپرستان یا افرادی که زمینه رانندگی کودک را فراهم کردهاند نیز قابل بررسی است؛ زیرا مسئولیت حفاظت از جان کودک و سایر افراد حاضر در صحنه بر عهده بزرگسالان است.
از سوی دیگر، در صورت وقوع حادثه و وارد شدن خسارت جانی یا مالی، موضوع میتواند ابعاد حقوقی و قضایی گستردهتری پیدا کند و مسئولیت متوجه افرادی شود که امکان رانندگی را برای کودک فراهم کردهاند.
نگرانی از عادیسازی یک رفتار خطرناک
بخش مهمی از انتقادها به این ماجرا، صرفاً متوجه یک ویدئو یا یک خانواده نیست؛ بلکه نگرانی اصلی، الگوسازی برای سایر کودکان و نوجوانان است.
انتشار گسترده چنین تصاویر و ویدئوهایی در فضای مجازی میتواند این تصور اشتباه را ایجاد کند که رانندگی در سنین پایین یا انجام حرکات پرخطر امری عادی و قابل افتخار است؛ در حالی که واقعیت دقیقاً برعکس است.
به اعتقاد آنها، زمانی که چهرههای شناختهشده یا افراد دارای مخاطب گسترده در چنین محتواهایی حضور پیدا میکنند، اثرگذاری این تصاویر چند برابر میشود و مسئولیت اجتماعی تولیدکنندگان محتوا نیز افزایش مییابد.
پس از انتشار این ویدئو، برخی کاربران و فعالان حوزه ایمنی خواستار بررسی موضوع از سوی نهادهای مسئول شدهاند. آنها معتقدند پیشگیری از وقوع حوادث احتمالی باید پیش از رخ دادن یک فاجعه در دستور کار قرار گیرد؛ زیرا تجربه نشان داده است بسیاری از حوادث مرگبار با یک تصمیم اشتباه و نادیده گرفتن هشدارهای ایمنی آغاز میشوند.
اکنون پرسش اصلی اینجاست؛ آیا باید منتظر وقوع یک حادثه تلخ ماند یا اینکه نهادهای مسئول با اطلاعرسانی و اقدامات پیشگیرانه، مانع تکرار رفتارهایی شوند که میتواند جان کودکان و دیگر شهروندان را به خطر بیندازد؟
