خبرگزاری مهر، گروه سیاست؛ در روزهایی که ایران اسلامی خود را برای وداع با پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی آماده میکند، روایت ابعاد شخصیتی، مدیریتی و سیاسی ایشان از زبان نزدیکان و مسئولان، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است. شخصیتی که به اعتقاد بسیاری، تنها رهبر یک نظام سیاسی نبود، بلکه با نقشآفرینی در مهمترین تحولات داخلی، منطقهای و بینالمللی، مسیر جمهوری اسلامی ایران را در یکی از پرچالشترین مقاطع تاریخ معاصر هدایت کرد.
علی نیکزاد، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی، در آستانه مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی با حضور در خبرگزاری مهر، در گفتگویی تفصیلی به تشریح ابعاد مختلف شخصیت و شیوه مدیریتی ایشان پرداخت. او با مرور بیش از سه دهه رهبری رهبر شهید انقلاب اسلامی، از روحیه مجاهدت، پایبندی به اصول و مبانی انقلاب، نقشآفرینی در عبور کشور از بحرانها، مدیریت دولتهای مختلف با سلایق سیاسی گوناگون، حمایت از جبهه مقاومت و تأکید بر وحدت و انسجام ملی بهعنوان مهمترین ویژگیهای ایشان یاد کرد.
نیکزاد همچنین با اشاره به جایگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی در معادلات منطقهای و بینالمللی، بر تأثیرگذاری ایشان در خنثیسازی توطئههای دشمنان، حمایت از ملتهای مظلوم و هدایت جبهه مقاومت تأکید کرد. وی معتقد است خون رهبر شهید انقلاب اسلامی، نهتنها موجب تقویت همبستگی و انسجام ملت ایران شده، بلکه مسیر انقلاب اسلامی را مستحکمتر از گذشته ادامه خواهد داد؛ مسیری که به گفته او، با محوریت ولایت و رهبری و اتکا به فرهنگ مقاومت، همچنان تداوم خواهد یافت.
مشروح گفتگوی مهر با نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی را در ادامه میخوانید.
شما سالها در مسئولیتهای مختلف اجرایی و تقنینی حضور داشتهاید و به واسطه این مسئولیتها، دیدارها و جلسات متعددی با رهبر شهید انقلاب اسلامی داشتهاید. اگر بخواهید مهمترین ویژگیای را که ایشان را از سایر رهبران سیاسی جهان متمایز میکرد، بیان کنید، آن ویژگی چیست؟
ابتدا ایام عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایشان را تسلیت عرض میکنم و یاد همه شهیدان، رهبر کبیر انقلاب و رهبر شهید انقلاب اسلامی را گرامی میدارم و از خداوند متعال برای رهبر حکیم انقلاب اسلامی طول عمر با عزت مسئلت دارم.
از زمان شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، همواره این گزاره را با خود مرور کردهام که «اشک را در چشم و بغض خود را در گلو نگه دارید؛ امروز زمان مقاومت و ایستادگی است و پس از پیروزی عزاداری خواهیم کرد.» به اعتقاد بنده امروز همه مردم ایران عزادار هستند. اینکه گفته میشود چند میلیون نفر در مراسم تشییع رهبر شهیدمان حضور خواهند داشت، بیانگر همه واقعیت نیست؛ زیرا مردم در روستاها، شهرها و استانهای مختلف، همگی مشتاق حضور در مراسم وداع با پیکر مطهر رهبر شهید هستند، اما امکانات و شرایط اجازه حضور همه آنان را نمیدهد.
رهبر شهید انقلاب اسلامی از ویژگیهای ممتاز و کمنظیری برخوردار بودند که مهمترین آن، روحیه مجاهدت و تلاش خستگیناپذیر بود
رهبر شهید انقلاب اسلامی دارای ویژگیهایی ممتازی بودند که ایشان را از سایر رهبران جهان متمایز میکرد. یکی از ویژگیها «مجاهدت» بوده است. هر انسانی که بخواهد عاقبتبهخیر شود، باید مجاهدت کند و رهبر شهید انقلاب اسلامی مصداق کامل مجاهدت بودند. ایشان خود فرموده بودند که فعالیت روزانهشان از ساعت پنج و نیم صبح آغاز میشود که این خود نمونهای از روحیه مجاهدت و تلاش مستمر ایشان بود.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در علوم اسلامی شخصیتی جامع و مجتهدی جامعالشرایط بودند. در ادبیات نیز تسلط ویژهای داشتند و شاعری برجسته محسوب میشدند. حتی آثار شاخص ادبی جهان را با نگاهی عمیق تحلیل و تفسیر میکردند. در حوزه اخلاق، عرفان، تهجد، عبادت و انس با قرآن نیز نمونهای کمنظیر بودند و با همه وجود نسبت به خانوادههای شهدا، ایثارگران و جانبازان عشق و علاقه داشتند.
در کنار تمام ویژگیهای منحصر به فرد ایشان، اگر بخواهم مهمترین ویژگی رهبر شهید را بیان کنم، باید به مراقبت و مجاهدت دائمی ایشان اشاره کنم. دلیل این سخن نیز آن است که حتی دشمنان جمهوری اسلامی، نه دوستان و نه علاقهمندان ایشان، نتوانستند کوچکترین لکه خاکستری در زندگی رهبر شهید انقلاب اسلامی پیدا کنند و به این موضوع معترف هستند. هوش، ذکاوت، تعهد و آیندهنگری ایشان برای همگان آشکار بود.
رهبر شهید انقلاب اسلامی طی ۳۶ سال و ۹ ماه رهبری، کشور را از فتنهها و بحرانهای متعدد عبور دادند. اگر امروز جمهوری اسلامی ایران در برابر ایالات متحده آمریکا، رژیم صهیونیستی و مجموعه قدرتهای غربی با اقتدار ایستاده است، بخش مهمی از این موفقیت را باید مرهون تدابیر رهبر معظم انقلاب اسلامی، هدایت و خون رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست.
در روزهای پس از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی صحنههایی را در میان مردم مشاهده کردم که بسیار تأثیرگذار بود؛ افرادی که پیش از این، سخنان تندی علیه ایشان مطرح میکردند، پس از شهادتشان اشک میریختند و از آقای شهید ایران طلب حلالیت میکردند.
اگر امروز به توان نیروهای مسلح، قدرت آفندی و پدافندی کشور و دستاوردهای دفاعی افتخار میکنیم، باید بدانیم که همه این موفقیتها با هدایت رهبر شهید انقلاب اسلامی شکل گرفت. در حوزه موشکی نیز حمایتهای ایشان از شهید حسن تهرانیمقدم، پدر موشکی ایران موجب شد ایران به جایگاهی برسد که امروز از آن برخوردار است و بسیاری از تجهیزات و توانمندیهای دفاعی کشور با هدایت و حمایت ایشان توسعه یافت. رهبر شهید انقلاب اسلامی، هیچ چیزی برای ملت کم نگذاشت و جان فدای ملت ایران شد.
رهبر شهید انقلاب در چهار دهه گذشته کشور را از مقاطع و بحرانهای مختلف عبور دادند. از نگاه شما، مهمترین شاخصههای مدیریتی، راهبردی و تصمیمگیری ایشان در هدایت کشور چه بود؟
ویژگیهای بارز حضرت آقا این بود که از اصول کلی و مبانی اساسی کوتاه نمیآمدند. ایشان همواره نگاه رو به جلو داشتند و در حوزههای مختلف، استقلال، خودکفایی و یکپارچگی کشور را دنبال میکردند. حضرت آقا شناخت دقیقی از بحرانها داشتند و با حکمت و بصیرتی که از آن برخوردار بودند، کشور را بهخوبی از این چالشها عبور میدادند. از آنجا که حضرت آقا خود سیاستمداری خبره بودند، مسائل داخلی را بهتر از هر فرد دیگری میشناختند و با حکمت و بصیرت و اشراف کامل، کشور را از بسیاری از بحرانها با موفقیت عبور دادند.
ویژگی بارز رهبر شهید، پایبندی به اصول و مبانی اساسی انقلاب و نگاه آیندهنگر به اداره کشور بود
در حوزه سیاست خارجی نیز ایشان بسیار تاثیرگذار بودند؛ حتی دشمنان و مخالفان نیز به این موضوع اذعان داشتند و میگفتند ماهها برای طراحی توطئه، فضاسازی، سخنرانی و تولید محتوا برنامهریزی و تلاش میکنیم افکار عمومی را به نقطهای که مدنظرمان است برسانیم، اما رهبر ایران تنها در یک سخنرانی ۴۵ دقیقهای، بدون کوچکترین مکث، بدون آنکه حتی جرعهای آب بنوشند یا دچار لغزش در کلام شوند، همه نقشههای ما را نقش بر آب میکنند.
حضرت آقا در عرصه کشورداری، طی ۳۶ سال و ۹ ماهی که رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران را برعهده داشتند، هدایت کشور را در شرایط استقرار هفت تا هشت دولت با گرایشها و دیدگاههای سیاسی متفاوت، برعهده داشتند و بهخوبی کشور را هدایت کردند. ایشان همواره میان دیدگاهها و جریانهای سیاسی مختلف نوعی توازن ایجاد میکردند و منششان بر این بود که از دولتها کار و برنامه مطالبه کنند. تذکرات لازم را در جلسات خصوصی و بهدور از هیاهوی رسانهای مطرح میکردند، اما در عرصه عمومی از دولتها حمایت و دفاع میکردند. حضرت آقا دولتها را به سمت تحقق استقلال، حفظ یکپارچگی کشور و حرکت در مسیری هدایت میکردند که جمهوری اسلامی ایران در عرصههای مختلف، از جمله اقتصاد، دفاع و توان نظامی، بتواند بر توان داخلی خود تکیه کرده و روی پای خود بایستد.
از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نقش رهبر شهید انقلاب فراتر از اداره امور داخلی ایران بود و بر تحولات منطقهای، جهان اسلام و جبهه مقاومت نیز تأثیرگذار بود. از نگاه شما، مهمترین ابعاد این تأثیرگذاری چه بود و نقش ایشان در شکلگیری، انسجام، تقویت و استمرار جبهه مقاومت را چگونه ارزیابی میکنید؟
حضرت آقا هرگز از اصول اساسی و مبانی انقلاب کوتاه نمیآمدند. ایشان در دفاع از مظلوم، آرمان فلسطین، مردم مظلوم غزه و جبهه مقاومت همواره بر مواضع اصولی خود تأکید داشتند و هیچگاه از این اصول عقبنشینی نکردند.
آخرین بار حدود چهار سال پیش توفیق دیدار با شهید سید حسن نصرالله را داشتم. این دیدار که در دوران مجلس یازدهم برگزار شد، حدود دو ساعت و نیم به طول انجامید. در این جلسه درباره موضوعات مختلفی از جمله مسائل منطقه، ایران، لبنان، فلسطین و غزه گفتگو کردیم، اما نکته قابل توجه این بود که حدود یک ساعت و نیم از این دیدار، به سخنان شهید سید حسن نصرالله درباره جایگاه، رهبریت و مرجعیت رهبر شهید انقلاب اسلامی اختصاص داشت. پس از پایان جلسه، بیش از هر چیز به ولایتمداری شهید سید حسن نصرالله غبطه میخوردم.
حضرت آقا همواره بر اصول و مبانی انقلاب، دفاع از مظلوم، آرمان فلسطین و حمایت از جبهه مقاومت پایبند بودند و هیچگاه از این مواضع عقبنشینی نکردنددفاع و پشتیبانی حضرت آقا از جبهه مقاومت همواره روشن و آشکار بود. ایشان از ملتها و گروههای مظلومی که برای دفاع از حقانیت و آرمانهای خود ایستادگی میکردند، حمایت میکردند و این موضوع بر همگان آشکار بود. بارها نیز در سخنرانیهای خود با صراحت تأکید کرده بودند که از آرمان فلسطین، لبنان مظلوم، یمن مظلوم و غزه مظلوم دفاع میکنند.
حضرت آقا علاوه بر آنکه در داخل کشور با ترسیم اسناد بالادستی و سیاستگذاریهای کلان، مسیر حرکت ایران را به سمت استقلال، یکپارچگی، عزت و توانمندی در عرصههای مختلف هدایت میکردند، در عرصه بینالمللی نیز نقشی ویژه و اثرگذار داشتند. یکی از مهمترین ابعاد این نقش، خنثیسازی توطئهها و جنگ روانی دشمنان و امپراتوری رسانهای آنان بود؛ بهگونهای که با یک تبیین، یک سخنرانی یا یک موضعگیری، بسیاری از طراحیها و فضاسازیهای آنان را نقش بر آب میکردند. البته مردم ایران نیز مردمی بیبدیل و کمنظیر هستند که همواره گوش به فرمان ولیفقیه زمان خود بوده و هستند و به رهنمودهای ایشان با ایمان و اعتقاد عمل میکردند.
از سوی دیگر، واقعیت این است که جبهه مقاومت یک پدر معنوی به نام رهبر شهید انقلاب داشت. در این میان، به شهید حاج قاسم سلیمانی نیز از این جهت ظلم شد که برخی تلاش کردند شخصیت او را آنگونه که شایسته بود معرفی نکنند؛ در حالی که شهید سلیمانی بهحق یکی از بزرگترین مردان صلحطلب تاریخ معاصر ایران بود. شهید حاج قاسم سلیمانی خود میگفت: «نمک بر چشمانم میریزم تا خوابم نبرد و در زمانی که من در خواب هستم، سر مظلومی بریده نشود.» این جمله بهخوبی نشاندهنده روحیه، دغدغه و نگاه انسانی اوست. از سوی دیگر، این سخن بیانگر آن است که فرمانده و پشتوانه معنوی شهید سلیمانی چه جایگاه والایی داشت و آن شخصیت کسی جز حضرت آقا نبودند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در عرصه کشورداری، مجاهدت، مراقبت از منافع کشور و سیاست، شخصیتی خبره و کمنظیر بودند. شناخت عمیقی از مسائل داخلی، تاریخ معاصر و تحولات بینالمللی داشتند و با تبیین دقیق مسائل، بسیاری از توطئههای دشمنان را خنثی میکردند. همچنین هر زمان که شرایط اقتضا میکرد، با صراحت و شجاعت مواضع خود را اعلام میکردند.
رهبر شهید انقلاب همواره بر حفظ وحدت، انسجام ملی و همدلی میان جریانهای مختلف سیاسی و آحاد مردم تأکید داشتند؛ موضوعی که امروز نیز مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی است. از نگاه شما، در شرایط کنونی برای تحقق این مطالبه و تقویت همبستگی ملی، مسئولان، نخبگان سیاسی و مردم چه وظایفی بر عهده دارند؟
مقصود رهبر شهید انقلاب اسلامی از «اتحاد مقدس» این نبود که همه افراد یک نظر و یک سلیقه داشته باشند. طبیعی است که در نظام اسلامی و حتی در مجلس شورای اسلامی، تضارب آرا وجود دارد و مجلس اساساً محل تبادل دیدگاهها و نظرات مختلف است، اما این اختلافنظرها باید در چارچوب اصول، ارزشها و منافع ملی باشد و نباید به وحدت و انسجام کشور آسیب وارد کند.
امروز نیز رهبر حکیم انقلاب اسلامی بر وحدت ملی، انسجام ملی و اتحاد ملی تأکید دارند. به اعتقاد بنده، همه باید گوش به فرمان رهبری باشیم تا این اتحاد و انسجام در داخل کشور حفظ شود و دشمن نتواند از اختلافات داخلی برای پیشبرد توطئههای خود بهرهبرداری کند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی «اتحاد مقدس» را به معنای حذف اختلافنظرها نمیدانستند، بلکه معتقد بودند همه دیدگاهها باید در چارچوب اصول، ارزشها و منافع ملی مطرح شود. امروز نیز حفظ وحدت و انسجام ملی با محوریت ولایت و رهبری، وظیفه همه مسئولان، نخبگان و آحاد مردم است
رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر اتحاد مقدس تأکید داشتند و شاید همین نگاه بود که باعث شد در طول دوران رهبری ایشان، دولتهای مختلف با گرایشها و سلایق سیاسی متفاوت، در مسیر اداره کشور فعالیت کنند. ایشان با وجود تفاوت دیدگاه دولتها، همواره تلاش میکردند همه را در مسیر تحقق اهداف انقلاب و پیشرفت کشور هدایت کنند.
همه مسئولان، خواص، نخبگان، صاحبان تریبون و افرادی که از نفوذ اجتماعی برخوردارند، باید بدانند که در درجه نخست اسلام، ایران و منافع ملی قرار دارد و همه اختلافنظرها نیز باید در همین چارچوب مطرح شود. محور این وحدت نیز ولایت و رهبری است؛ همان مسیری که رهبر شهید انقلاب اسلامی ترسیم کردند و امروز نیز رهبر حکیم انقلاب اسلامی بر آن تأکید دارند.
در حوزههای دفاعی، نظامی، نانوفناوری، سلولهای بنیادی و بسیاری از عرصههای علمی، کشور با هدایت رهبر شهید انقلاب اسلامی به دستاوردهای بزرگی رسید. امروز توان آفندی و پدافندی جمهوری اسلامی ایران به جایگاهی رسیده که قدرتهای جهان ناچارند اقتدار ایران را به رسمیت بشناسند. اگر در حوزه اقتصاد نیز همان میزان پیشرفت و اقتداری که در عرصه دفاعی حاصل شد، محقق میشد، امروز جمهوری اسلامی ایران به یکی از قدرتهای بزرگ اقتصادی جهان تبدیل شده بود که یقینا در مسیر پیش رو با مجاهدت همه مسئولان این مهم رخ خواهد داد. همواره معتقدم باید اقتصاد کشور نیز با همان نگاه راهبردی تقویت شود.
آیا تاکنون دیدار یا تعامل مستقیمی با آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی داشتهاید؟ اگر چنین تجربهای داشتهاید، آن دیدارها چه شناختی از شخصیت، نگاه و رویکرد ایشان به شما داده است؟
آنچه من اطلاع دارم این است که ایشان علاوه بر اینکه تربیت یافته سیره و سلوک تربیتی رهبری شهیدمان هستند، دستکم حدود ۲۰ سال در کنار رهبر شهید انقلاب اسلامی حضور مستمر داشتهاند. پیش از ظهرها به فعالیتهای علمی، پژوهشی و تدریس درس خارج فقه میپرداختند و پس از آن در کنار رهبر شهید، در حوزههای مختلف اداره کشور حضور داشتند.
ایشان در عرصههای اقتصادی، سیاسی، امنیتی، اطلاعاتی و مسائل کلان کشور، از نزدیک در جریان امور بودند و به عنوان فردی امین در کنار رهبر شهید ایفای نقش میکردند. طبیعی است کسی که سالها چنین تجربهای را در کنار رهبر شهید پشت سر گذاشته، به اصول و مبانی انقلاب اسلامی تسلط کامل داشته باشد.
رهبر معظم انقلاب سالها در کنار رهبر شهید حضور مستمر داشتند و علاوه بر فعالیتهای علمی، از نزدیک در جریان مهمترین مسائل کشور قرار گرفتند. به همین دلیل، شناخت عمیقی از مبانی انقلاب، شیوه حکمرانی و مسائل داخلی، منطقهای و بینالمللی دارند و این مسیر را با همان اصول و رویکرد ادامه خواهند دادمعتقدم همان اصولی که امام خمینی (ره) با شعار «ما میتوانیم» پایهگذاری کردند و رهبر شهید انقلاب اسلامی آن را در عمل محقق ساختند، در ادامه نیز حفظ خواهد شد. کسی که دههها از عمر خود را در کنار رهبر شهید و در حوزههای سیاست، فرهنگ، اقتصاد، امنیت، دفاع، روابط بینالملل و مسائل منطقهای سپری کرده است، شناخت عمیقی از مسیر انقلاب و شیوه اداره کشور دارد.
به اعتقاد بنده، رهبر حکیم انقلاب اسلامی از مسلط ترین افراد به مسائل داخلی، منطقهای و بینالمللی و همچنین روش و منش رهبر شهید انقلاب اسلامی هستند و این مسیر با قوت ادامه خواهد یافت.
پس از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، انتقام از عاملان این جنایت به یکی از مطالبات جدی تبدیل شده است. از نگاه شما، این مطالبه چگونه باید محقق شود؟
روز نهم اسفند ۱۴۰۵ که رهبر شهید انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند، بسیاری از مردم باور نمیکردند چنین حادثهای رخ داده باشد. حضور اعضای خانواده ایشان در محل حادثه و شهادت رهبر شهید، زخمی عمیق بر دل ملت ایران بر جای گذاشت؛ زخمی که هرگز التیام نخواهد یافت.
خون رهبر شهید انقلاب اسلامی بیپاسخ نخواهد ماند و روزی از آمریکا و دولتمردان آن انتقام این جنایت گرفته خواهد شد. آنچه برای بنده اهمیت دارد، مظلومیت رهبر شهید انقلاب اسلامی است؛ مظلومیتی که تحولی عمیق در جامعه ایران ایجاد کرد و مردم را بیش از گذشته حول آرمانهای انقلاب اسلامی متحد ساخت.
آخرین دیدار رهبر شهید انقلاب اسلامی با مردم آذربایجان برای بسیاری از مردم ماندگار شد؛ جایی که با اشاره به قیام حضرت اباعبدالله الحسین (ع) فرمودند: «مثلی لایبایع مثله». این همان منطقی بود که پیش از آن نیز بارها بر آن تأکید کرده بودند؛ منطقی که ریشه در نهضت عاشورا دارد و ملت ایران آن را با همه وجود درک کرد.
ملت ایران نشان داد که در برابر ظلم و تجاوز تسلیم نخواهد شدامام حسین (ع) با ایستادگی خود، خون را بر شمشیر پیروز کرد و اقلیت را بر اکثریت غلبه داد. حضور اهلبیت (ع) در کربلا و رسالت حضرت زینب (س) در افشای جنایت یزیدیان، موجب شد نهضت عاشورا برای همیشه در تاریخ ماندگار شود. دشمنان تصور میکردند کار امام حسین (ع) به پایان رسیده است، اما تاریخ نشان داد که نام و راه آن حضرت ماندگار شد و یزیدیان رسوا شدند.
ملت ایران نیز با پیروی از مکتب امام حسین (ع) و رهبر شهید انقلاب اسلامی، نشان داد که در برابر ظلم و تجاوز تسلیم نخواهد شد. در روزهای نخست تجاوز دشمن، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با اقتدار پاسخ دشمن را دادند و روحیه امید و غرور ملی در جامعه تقویت شد و مردم از این اقتدار دفاعی احساس عزت و افتخار کردند.
دشمن تصور میکرد جمهوری اسلامی ایران ظرف چند روز تسلیم خواهد شد، پرچم سفید برافراشته میشود، ملت ایران از آرمانهای خود عقبنشینی میکند، اما این محاسبات کاملاً اشتباه بود. ملت ایران با پشتیبانی از نیروهای مسلح و با تکیه بر فرهنگ عاشورا و هدایت رهبر حکیم انقلاب اسلامی، در برابر این توطئه ایستادگی کرد.
اگر قرار باشد روزی تاریخ این مقطع را روایت کند، خواهد نوشت که همه قدرتهای بزرگ جهان برای نابودی جمهوری اسلامی ایران متحد شدند، اما ملت ایران با اتکا به ایمان، مقاومت، اقتدار نیروهای مسلح، هدایت رهبر حکیم انقلاب اسلامی و وفاداری به آرمانهای رهبر شهید انقلاب اسلامی، بر این توطئه بزرگ غلبه کرد.
