به گزارش خبرنگار مهر، حمیدرضا سرکار رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی در پنل تخصصی «حمایتهای شرکتهای دانشبنیان در پارادایم جدید» که در حاشیه رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» برگزار شد، با اشاره به ضرورت تحقق مطالبات رهبر معظم انقلاب در زمینه ایجاد ارتباط واقعی میان دانشگاه و صنعت، به نقد جدی و آسیبشناسی چالشهای موجود در این حوزه پرداخت.
سرکار با گلایه از رویکرد فعلی در مواجهه با این مسئله خاطرنشان کرد: در حال حاضر، نشستهای مربوط به ارتباط دانشگاه و صنعت اغلب به فضایی برای متهمسازی متقابل میان دو طرف تبدیل شده است؛ به طوری که از یک سو دانشگاهها از عقبماندگی و عدم پذیرش فناوری توسط صنعت گلایه میکنند و از سوی دیگر، صنایع از رویکرد محضِ مقالهمحوری در دانشگاهها انتقاد دارند.
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی در ادامه با ارائه یک تفکیک بنیادین میان مفهوم «صنعت» و «کارخانه» اظهار داشت: ما در کشور با پدیده نادری به نام صنعت روبرو هستیم و آنچه در واقعیت اقتصادی ما وجود دارد، عمدتاً مجموعهای از کارخانههاست. کارخانه صرفاً شامل یک زمین و سوله است که با واردات ماشینآلات خارجی و استخدام نیروی کارگر، فرآیند تولید را آغاز میکند؛ اما صنعت زمانی متولد میشود که ما خودمان به توانمندی ماشینسازی دست یابیم و بتوانیم فناوری بومی را در لایههای مختلف فرآیندهای تولید رسوخ دهیم.
وی با تشریح وضعیت واحدهای تولیدی کشور افزود: برخی حوزههای موفق مانند صنایع دفاعی و سلامت توانستهاند به سطح قابل قبولی از فناوری بومی و خوداتکایی برسند، اما اکثریت واحدهای تولیدی موجود در کشور، اصولاً فاقد ظرفیت ساختاری برای جذب متخصص و پذیرش فناوریهای نوین هستند. کارخانههای سنتی عمدتاً به دنبال نیروی کارگری یا تکنسین برای اپراتوری خط تولید وارداتی هستند، نه متخصص و دانشمند؛ لذا تلاش برای وارد کردن فناوری پیشرفته به یک کارخانه سنتی، مانند خوراندن غذای سخت به یک کودک ششماهه است که توانایی هضم و جذب آن را ندارد.
سرکار در بخش دیگری از سخنان خود، شرکتهای دانشبنیان را به عنوان «حلقه واسط و مترجم میان دانشگاه و صنعت» معرفی کرد و در تشریح نقش حیاتی آنها گفت: نهاد دانشگاه به طور طبیعی زبان تجارت، بازار و صنعت را متوجه نمیشود و خروجی پروژههای دانشگاهی نیز اغلب به مستندات نظری و مقالاتی ختم میشود که کاربرد مستقیم صنعتی ندارند. در مقابل، متخصصان شرکتهای دانشبنیان که خود برخاسته از دل دانشگاه هستند، هم ادبیات علمی را به خوبی درک میکنند و هم به طور روزمره با چالشهای واقعی بازار، مسائل حقوقی و مدیریت تجارت درگیرند؛ بنابراین، زبان مشترک مفقوده میان دانشگاه و صنعت، در نهاد شرکتهای دانشبنیان شکل گرفته است.
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی در پایان با ترسیم افق پیشروی این حوزه تاکید کرد: مأموریت و نقش آتی شرکتهای دانشبنیان، فراتر رفتن از وضعیت موجود و تلاش برای تبدیل کارخانجات سنتی به صنایع پیشرفته، و همچنین حفظ و ارتقای جایگاه صنایع ملی در عرصه رقابتهای جهانی از طریق توسعه درونزا و رسوخ همهجانبه فناوری خواهد بود.
