به گزارش خبرنگار مهر، علیرضا رئیسی، در نشست دورهای مشاوران امور زنان و خانواده با موضوع پیشگیری از سرطان، اظهار داشت: در حال حاضر سالانه بیش از ۱۴۰ هزار مورد جدید سرطان در ایران ثبت میشود که نزدیک به نیمی از آنها مربوط به زنان است. به طور متوسط نیز روزانه حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان در کشور تشخیص داده میشود.
وی با بیان اینکه سرطان پس از بیماریهای قلبی و عروقی دومین علت مرگومیر در کشور است، افزود: شایعترین سرطانها در زنان شامل سرطان پستان، تیروئید، دستگاه گوارش و پوست و در مردان شامل سرطان پروستات، دستگاه گوارش و پوست است.
رئیسی با اشاره به تفاوت میزان بروز سرطان در استانهای مختلف، اظهار کرد: بخشی از این تفاوتها میتواند ناشی از عوامل محیطی، اجتماعی و سبک زندگی باشد. آلودگی هوا یکی از عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به برخی سرطانها است و توسعه انرژیهای پاک، کاهش استفاده از سوختهای فسیلی و گسترش خودروهای برقی میتواند در کاهش این خطر نقش داشته باشد.
وی تأکید کرد: افزایش آمار سرطان به معنای وقوع «سونامی سرطان» در کشور نیست. ایران از نظر میزان بروز استانداردشده سرطان، در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان و منطقه، وضعیت غیرعادی ندارد. البته افزایش امید به زندگی، بهبود نظام ثبت بیماریها و تشخیص بهتر موارد سرطان نیز در افزایش آمار ثبتشده مؤثر بوده است.
رئیسی مهمترین عوامل خطر ابتلا به سرطان را مصرف دخانیات، چاقی، کمتحرکی، تغذیه ناسالم، برخی عفونتها و عوامل ژنتیکی عنوان کرد و گفت: بر اساس مطالعات، حدود ۴۰ درصد سرطانها قابل پیشگیری هستند. به گفته وی، در مردان حدود ۴۰ درصد و در زنان ۲۱ درصد سرطانها به عوامل خطر شناختهشدهای مانند مصرف سیگار و قلیان، اضافهوزن، کمتحرکی و برخی عفونتها مرتبط است.
وی با انتقاد از روند رو به رشد مصرف دخانیات در کشور اظهار داشت: صنعت دخانیات طی سالهای اخیر توسعه قابل توجهی داشته و دسترسی آسان نوجوانان به سیگار، از جمله فروش سیگار به افراد زیر ۱۸ سال و عرضه سیگار نخی، از چالشهای جدی حوزه سلامت است.
رئیسی همچنین نسبت به عادیسازی مصرف سیگار در برخی تولیدات شبکه نمایش خانگی هشدار داد و گفت: نمایش مکرر مصرف دخانیات در آثار تصویری میتواند در گرایش نوجوانان و جوانان به سیگار اثرگذار باشد و نیازمند نظارت جدیتر است.
وی با تأکید بر اهمیت پیشگیری افزود: آموزش سبک زندگی سالم باید از دوران کودکی آغاز شود. ترویج فعالیت بدنی، تغذیه سالم، پیشگیری از مصرف دخانیات و آموزش مهارت «نه گفتن» از مهمترین راهکارهای کاهش خطر ابتلا به سرطان است.
رئیسی همچنین بر اهمیت تشخیص زودهنگام سرطانها از طریق آموزش، مراجعه بهموقع و اجرای برنامههای غربالگری تأکید کرد و گفت: تشخیص بیماری در مراحل اولیه، شانس درمان موفق را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
وی با اشاره به مفهوم «پیشگیری نوع چهارم» تصریح کرد: باید از تجویز درمانها و داروهای گرانقیمت فاقد اثربخشی علمی جلوگیری شود؛ زیرا این اقدامات علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین به بیماران و خانوادهها، ممکن است سودی برای بیمار نداشته و حتی موجب آسیب بیشتر شود.
رئیسی با انتقاد از ورود نگاههای غیرتخصصی به حوزه سلامت گفت: متأسفانه در بسیاری از موضوعات، از جمله سرطان، اظهارنظرهای غیرکارشناسی و حتی نگاههای سیاسی وارد شده است؛ در حالی که سرطان موضوعی کاملاً علمی است و تصمیمگیری درباره آن باید بر اساس شواهد و نظر متخصصان انجام شود.
وی با تأکید بر اهمیت غربالگری افزود: بسیاری از سرطانها در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان هستند. در سرطان پستان، زنان باید آموزش ببینند تا بهطور منظم خودآزمایی پستان را انجام دهند و در صورت مشاهده هرگونه تغییر، به مراکز درمانی مراجعه کنند. امکانات تشخیصی از جمله سونوگرافی، ماموگرافی و خدمات تخصصی در کشور وجود دارد، اما نخستین گام در بسیاری از موارد، آگاهی و مراجعه بهموقع خود افراد است.
رئیسی درباره سرطان روده بزرگ نیز گفت: این سرطان از جمله بیماریهایی است که با غربالگری ساده میتوان آن را در مراحل اولیه شناسایی کرد. انجام آزمایش خون مخفی در مدفوع میتواند وجود خونریزیهای بسیار جزئی را که با چشم قابل مشاهده نیست، تشخیص دهد و در صورت مثبت بودن نتیجه، بیمار برای بررسیهای تکمیلی مانند کولونوسکوپی ارجاع شود. تشخیص زودهنگام، درمان این سرطان را بسیار آسانتر و مؤثرتر میکند.
رئیسی همچنین با اشاره به سرطان دهانه رحم اظهار داشت: این سرطان از معدود سرطانهایی است که امکان پیشگیری از آن از طریق واکسیناسیون نیز وجود دارد. واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) میتواند از ابتلا به برخی سویههای پرخطر این ویروس که عامل بروز سرطان دهانه رحم هستند، پیشگیری کند.
وی افزود: البته واکسن HPV دارای انواع مختلفی است و همه سویههای ویروس را پوشش نمیدهد. برخی سویهها عامل سرطان هستند و برخی دیگر تنها موجب عفونت میشوند. به همین دلیل، تصمیمگیری درباره گنجاندن این واکسن در برنامه واکسیناسیون ملی نیازمند بررسیهای علمی دقیق، از جمله میزان شیوع بیماری، هزینهاثربخشی و تأثیر آن بر کاهش بروز سرطان است.
به گفته رئیسی، کمیته ملی واکسیناسیون در حال بررسی ابعاد مختلف این موضوع است و مطالعات لازم برای ارزیابی وضعیت شیوع، بروز بیماری و اثربخشی واکسن در کشور در دست انجام قرار دارد.
وی با اشاره به جمعیت هدف برنامههای غربالگری گفت: در کشور حدود ۲۳ میلیون زن ۳۰ تا ۶۹ ساله در گروه هدف غربالگری سرطان پستان و حدود ۱۷ میلیون زن ۳۰ تا ۵۹ ساله در گروه هدف غربالگری سرطان دهانه رحم قرار دارند و توسعه این برنامهها میتواند نقش مهمی در کاهش مرگومیر ناشی از سرطان ایفا کند.
رئیسی در پایان تأکید کرد: موفقیت برنامههای پیشگیری و کنترل سرطان نیازمند همکاری مردم، نظام سلامت و سایر دستگاههای اجرایی است و با افزایش آگاهی عمومی، گسترش غربالگری و اصلاح سبک زندگی میتوان بار قابل توجهی از بیماری سرطان را در کشور کاهش داد
