به گزارش خبرگزاری مهر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در آیین رونمایی از کتاب «نبرد ۱۲ روزه و مسئله برند ملی ایران» که با حضور جمعی از استادان، کارشناسان حوزه برند ملی و اصحاب رسانه در خانه اندیشهورزان تهران برگزار شد، گفت: معمولاً از این روزها به عنوان ایامی سخت، دشوار و پیچیده یاد میکنیم، اما از منظر انسانی، ملی و مذهبی در مقطعی قرار داریم که برای هر فرد فرصتی فراهم شد تا جایگاه خود را در قبال تحولات مشخص کند.
وی با ارزشمند خواندن تلاشهای انجامشده در حوزه برند ملی ایران تصریح کرد: کاری که در این زمینه انجام میشود، بسیار باارزش است و در سالهای اخیر کمتر به آن پرداخته شده بود، هرچند در دوره اخیر توجه بیشتری به این موضوع شده است. اتفاقاتی که طی یکی دو سال گذشته رخ داد نیز ظرفیت و ابزار مناسبی برای این کار ایجاد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در مواجهه روایی و رسانهای با طرفهای مقابل، اگر میخواستیم صرفاً با استفاده از توان و قدرت خودمان سوءتفاهمها را برطرف و کلیشههای ساختهشده درباره ایران را اصلاح کنیم، شاید کار بسیار دشواری بود، اما نحوه رفتار مردم ایران در جریان دو جنگ اخیر بسیاری از این کلیشهها را تغییر داد.
وی گفت: طی چهار یا پنج دهه گذشته، مجموعهای از تصاویر و کلیشههای منفی درباره ایران ساخته و تکرار شده و در نهایت به عنوان واقعیت درباره یک جامعه و یک کشور جا انداخته شده است. این کلیشهسازی صرفاً با هدف تخریب نشان ملی ایران انجام نشد، بلکه به مبنایی برای محاسبه و کنشگری در قبال ایران تبدیل شد.
بقایی افزود: همین کلیشهها باعث شد ایران بهراحتی به عنوان یک خطر معرفی شود و موضوع هستهای ایران نیز در سطح بینالمللی به شکلی نادرست بازنمایی شود تا بر اساس آن، این ادعا شکل بگیرد که چارهای جز حمله به ایران وجود ندارد.
وی با بیان اینکه این روند بخشی از فرایند «بدنامسازی، اهریمنیسازی و انسانزدایی» است، اظهار کرد: در بسیاری از موارد، برای معرفی یک طرف به عنوان هدف مشروع، ابتدا تلاش میشود از طریق کلیشهسازی، آن طرف بدنام شود و سپس با متهم کردن آن به نقض حقوق بشر، حمایت از تروریسم یا دیکتاتوری، زمینه برای اهریمنی جلوه دادن و در نهایت انسانزدایی فراهم شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به تحولات یک سال و نیم اخیر گفت: اتفاقاتی که در این مدت رخ داد، نه تنها بسیاری از این کلیشهها را برملا کرد، بلکه باعث شد بسیاری به این نتیجه برسند که برخی واقعیتهایی که تلاش میشد درباره ایران به عنوان واقعیت معرفی شود، در مواردی درباره خود آمریکا صدق میکند.
بقایی یکی از کلیشههای مطرحشده درباره ایران را ادعای تکنفره بودن ساختار حکمرانی کشور عنوان کرد و گفت: بر اساس همین تصور، این جنایت را مرتکب شدند و تصور کردند اگر مقامهای ارشد، فرماندهان نظامی و افراد مؤثر در سیاستگذاری کشور را ترور کنند، ساختار نظام حکمرانی فرو خواهد ریخت.اما چگونه شد که تنها چند ساعت پس از شهادت فرمانده کل قوا، فرمانده سپاه، وزیر دفاع و جمعی از فرماندهان و شخصیتهای مؤثر، ایران با چنین شدت و جدیتی واکنش نشان داد و از خود دفاع کرد؟ امروز برای بسیاری روشن شده است که ایران کشور نهادهاست، نه اشخاص.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با مقایسه این موضوع با آمریکا اظهار کرد: در مقابل، همواره درباره آمریکا گفته میشد که کشوری مبتنی بر نهادهاست، اما تحولات اخیر نشان داد که این کشور نیز در مواردی تحت تأثیر اشخاص و گروههای خاص قرار دارد.
بقایی همچنین با اشاره به توانمندیهای ایران گفت: یکی دیگر از کلیشهها این بود که ایران در حوزه فناوری، اندیشه، مذاکره و دیپلماسی کشوری عقبمانده است، اما تحولات اخیر نشان داد که ایران هم در حوزه نظامی و هم در حوزه فکری، مذاکراتی و دیپلماتیک توانمندیهای قابل توجهی دارد.در مجموع، طی یکی دو سال اخیر، آمریکا به عنوان طرفی غیرقابل اعتماد و دروغگو و ایران به عنوان طرفی معتبر معرفی شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به رفتار آمریکا با متحدانش گفت: تهدید کشورهای مختلف به اقدام نظامی که طی روزهای اخیر به بخشی از گفتمان مقامهای آمریکایی تبدیل شده، نشان میدهد آمریکا حتی برای نزدیکترین متحدان خود نیز متحدی قابل اتکا نیست و رفتاری پرخاشگرانه دارد.
بقایی اظهار کرد: اگر بخواهیم مختصات یک ملت و مفهوم ملت بودن را بررسی کنیم، کافی است مصادیق آن را در رفتار مردم ایران طی یک سال و نیم گذشته جستوجو کنیم. این تجربه میتواند حتی برای هر نقطهای از جهان، معیاری برای شناخت مفهوم ملت و بهویژه ملت تمدنی باشد.
وی با اشاره به پیوند میراث ملی و مذهبی در ایران گفت: ترکیب میراث ملی ما با داشتههای فکری و مذهبی، به عنوان یک کشور اسلامی در دفاع از ایران به بهترین شکل خود را نشان داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اینکه از یک سو به میراث حماسی و ملی ایران و از سوی دیگر به مفاهیمی همچون قیام عاشورا و «هیهات من الذله» توجه میشود، ترکیبی ایجاد کرده که انرژی و انگیزهای کمسابقه برای جامعه ایران به وجود آورده است.
بقایی افزود: این موضوع صرفاً یک شعار یا رجزخوانی نبود، بلکه به ایران کمک کرد در حساسترین شرایط روی پای خود بایستد، به عنوان یک ملت و کشور یکپارچه ظاهر شود و توانمندیهای خود را چند برابر کند.
وی با اشاره به رفتار مردم در جریان جنگ اخیر گفت: کشوری که درباره توان موشکی آن تردید ایجاد میکردند و مدعی بودند در حوزه حکمرانی با مشکلات جدی مواجه است، در شرایط بحران توانست با نوعی همدلی و انسجام عمومی، عملکردی قابل توجه از خود نشان دهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: مردم در شرایط جنگی با وجود فشارها، با کمبودهای گسترده مواجه نشدند و در رفتار دفاعی خود نیز چنان عمل کردند که بسیاری در جهان ناگزیر به تحسین شجاعت و جدیت آنان در دفاع از وطن شدند.
بقایی این تجربه را از جمله سرمایههایی دانست که طی یک سال و نیم گذشته تولید و بازتولید شده است و گفت: آنچه در این مدت رخ داد، مبتنی بر میراث فکری، تمدنی و مذهبی ایران بود که طی قرنها شکل گرفته و در این دوره بار دیگر بازتولید شد.ما به این سرمایهها نیاز داریم، چرا که این مواجهه همچنان ادامه دارد و در آینده نیز باید بتوانیم این سرمایهها را بهخوبی روایت کنیم، بشناسیم و برای مواجهه با حوادث آینده از آنها بهره بگیریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: برخی از حوادث آینده را میتوان پیشبینی کرد و درباره برخی دیگر از هماکنون نمیتوان شکل و ابعاد دقیقی تصور کرد، اما اگر این سرمایهها را بهخوبی بشناسیم، درست بیان کنیم و آگاهانه برای نسل جدید تبیین کنیم، بدون تردید ایران آینده قدرتمندتر از ایران امروز خواهد بود.
بقایی در پایان با قدردانی از اندیشکده برند ملی ایران و برگزارکنندگان این نشست و همچنین نویسندگان این کتاب، به دلیل دغدغهمندی در زمینه نشان و برند ملی، گفت: توجه به برند ملی و پرداختن به این موضوع، اقدامی بسیار ارزشمند است و جامعه برای اینکه بتواند در ادامه مسیر و در مواجهه با وضعیتهایی که با آن روبهرو خواهد شد، سربلند بیرون بیاید، به چنین روندی و چنین اندیشهورزیهایی نیاز دارد.
پیش از سخنرانی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان، حجت اله نیکی ملکی بنیانگذار اندیشکده برند ملی ایران و نویسنده کتاب «نبرد ۱۲ روزه و مسئله برند ملی ایران» ضمن تاکید بر اهمیت نتیجه جنگ و نوع رفتار کشورها در جنگ بر برند ملی یک کشور گفت: رفتار مردم ایران، عملکرد حاکمیت و شکل گیری فرهنگ مقاومت و تولید آثار فرهنگی با موضوع همبستگی و مقاومت ملی برند ایران را تقویت کرد و ناکامی های دشمنان ایران در دستبابی به اهداف تجاوزشان به ایران منجر به تضعیف و تخریب برند ملی آنها گردید.
شایان ذکر است کتاب «نبرد ۱۲ روزه و مسئله برند ملی ایران» در ۶ فصل توسط پژوهشگران اندیشکده برند ملی ایران که از مجموعه های پژوهشی ذیل دانشگاه صنعتی شریف است، تالیف شده است.
