سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل منطقه در گفتوگو با خبرنگار مهر، در خصوص لزوم و اهمیت پایبندی طرف عراق و به خصوص اقلیم کردستان به تعهداتشان در قبال توافقنامه با ایران؛ اظهارکرد: سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ در ایران شرایطی را پدید آورد که نگرانیهایی، عمدتاً غیرواقعی، درباره مرزهای شمالغرب کشور ایجاد شد و برخی تلاش کردند این موضوع را بهعنوان تهدیدی علیه ایران مطرح کنند، اما در عمل هیچ اتفاق ویژهای در این زمینه رخ نداد.
وی افزود: البته در برخی موارد تعدادی سلاح از مسیرهای کوهستانی وارد داخل ایران شد، اما اینکه نیرویی بتواند از آن سمت وارد کشور شده و از گسلهای قومی در داخل ایران استفاده کند، هیچگاه اتفاق نیفتاد.
این کارشناس مسائل منطقه بیان کرد: مقامات مسئول جمهوری اسلامی ایران ضمن توجه به همه مناطق کشور، به مناطق شمالغربی اهمیت ویژهای دادند و اقدامات لازم را در این حوزه انجام دادند.
افشای طرح ترامپ برای توزیع سلاح میان کردهای عراق؛ ناکامی سرمایهگذاری آمریکا
صدرالحسینی ادامه داد: ترامپ در هفتههای گذشته اعلام کرد که «آمریکا تعداد زیادی سلاح به مناطق کُردنشین عراق ارسال کرده بود» تا این سلاحها در داخل ایران توزیع شود یا در اختیار گروههای تجزیهطلب کرد قرار گیرد و همزمان با حملات احتمالی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، این گروهها نیز اقدامات ضد امنیتی انجام دهند.
وی گفت: واقعیت امر این است که مقامات کنونی اقلیم کردستان عراق، بهویژه مجموعه تحت مدیریت بارزانی، اعلام کردند که اجازه توزیع این سلاحها را ندادهاند و همین موضوع را بهصراحت مطرح کردند.
این تحلیلگر مسائل منطقه تصریح کرد: در واقع ترامپ ناراحتی خود را از این جهت اعلام کرده بود که سرمایهگذاری انجامشده از سوی آمریکا و سلاحهایی که به هر شکل وارد مناطق کردنشین عراق شده بود، کارآمدی و کارایی خود را از دست داده و اهداف موردنظر آمریکا محقق نشده است.
واکنش تجزیهطلبان به لو رفتن سلاحهای آمریکایی؛ اعتراض به ترامپ
صدرالحسینی خاطرنشان کرد: برخی از تجزیهطلبان کرد که خارج از اقلیم کردستان عراق و در کشورهای اروپایی و دیگر مناطق حضور داشتند نیز از افشای این موضوع ناراحت شدند و به ترامپ اعتراض کردند که نباید اعلام میکرد به آنها سلاح داده شده است، زیرا این مسئله موجب افزایش فشار دولت مرکزی عراق، دولت اقلیم و جمهوری اسلامی ایران بر آنها میشود.
وی افزود: در حقیقت اقدامی که اساساً علیه منافع ملی جمهوری اسلامی ایران صورت نگرفته بود، تنها برای آن سرمایهگذاری انجام شده و سلاح وارد منطقه شده بود که همین مسئله حتی باعث اختلافات داخلی در استانهای کردنشین عراق نیز شد.
این کارشناس مسائل منطقه تاکید کرد: نکته مهم این بود که جمهوری اسلامی ایران توانست با همکاری نزدیک با دولت مرکزی عراق و توجه به تقویت بغداد، شرایطی را فراهم کند که ارتش عراق و نیروهای وابسته به دولت مرکزی بتوانند وارد مناطقی شوند که پیش از این به بهانههای مختلف اجازه حضور در آنها را نداشتند.
صدرالحسینی ادامه داد: اقدامات امنیتی جمهوری اسلامی ایران با هماهنگی دولت مرکزی عراق، اقتدار و نفوذ بغداد را در مناطقی از استانهای کردنشین که طی سالهای طولانی به حداقل رسیده بود، افزایش داد.
وی اظهار کرد: همین مسئله موجب شد محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، در موضوعات دیگری مانند حقوق پیشمرگهها و مسائل مرتبط نیز بتواند ورود کرده و حاکمیت دولت مرکزی را بیش از دولتهای گذشته اعمال کند.
همکاری ایران و بغداد؛ تقویت ارتش عراق در استانهای کردنشین
این تحلیلگر مسائل منطقه بیان کرد: همکاری میان تهران و بغداد موجب تقویت دولت مرکزی عراق در استانهای کردنشین شد و اقتدار جمهوری اسلامی ایران نیز در حوزههای رصد اطلاعاتی، اشراف اطلاعاتی و عملیات علیه گروههای تجزیهطلب افزایش پیدا کرد.
صدرالحسینی تصریح کرد: این روند باعث شد تبعیت امنیتی دولت اقلیم کردستان از دولت مرکزی عراق بیشتر شود که این موضوع به نفع دولت عراق بود و دست بغداد را برای اعمال حاکمیت در استانهای کردنشین بازتر کرد.
وی افزود: حضور وزارت کشور عراق، نیروهای ارتش و در برخی مناطق نیروهای حشدالشعبی، پیامدهای مهمی به همراه داشت که نخستین آن تامین امنیت مرزهای دو کشور بود.
این کارشناس مسائل منطقه خاطرنشان کرد: دومین پیامد، تحکیم اقتدار دولت مرکزی بغداد در مناطقی بود که سالها تحت تاثیر سیاستهای آمریکا و دیگر بازیگران خارجی قرار داشتند و میزان تبعیت از حاکمیت بغداد در آنها کاهش یافته بود.
صدرالحسینی ادامه داد: به این ترتیب دولت السودانی توانست حاکمیت دولت مرکزی عراق را در این مناطق تثبیت و تقویت کند که این مسئله بسیار مهم و راهبردی بود.
دستاوردهای امنیتی: خلع سلاح گروههای تجزیهطلب و عقبراندن سران آنها
وی تاکید کرد: موضوع «خلع سلاح گروههای تجزیهطلب» تا حد قابل توجهی انجام شده و میتوان گفت میزان سلاحهای غیرمجاز بسیار کاهش یافته است. در حال حاضر عمدتاً سلاحهای سبک و مجاز در منطقه وجود دارد که با توجه به شرایط فرهنگی و اقلیمی آن مناطق، تهدیدی برای جمهوری اسلامی ایران محسوب نمیشود.
این تحلیلگر مسائل منطقه درباره «سران گروههای تجزیهطلب» نیز گفت: بخش قابل توجهی از این افراد از اقلیم کردستان عراق خارج شده و در نقاط مختلف جهان زندگی میکنند و افرادی هم که احتمالاً همچنان در مناطق کردنشین عراق حضور دارند، بهصورت مخفیانه فعالیت میکنند.
صدرالحسینی اظهار کرد: در این رابطه تعاملات خوبی میان دو طرف شکل گرفته و قرار است براساس توافقات انجامشده، مراکز استقرار این گروهها از مرزهای ایران دورتر شود و همکاریهای مرزی برای افزایش امنیت دو سوی مرز گسترش پیدا کند.
همکاری مطلوب بارزانی با ایران؛ تأمین امنیت پایدار مرزها
وی افزود: همراهی دولت فعلی اقلیم کردستان عراق، بهویژه مجموعه بارزانی، نسبت به سالهای گذشته بسیار مطلوبتر شده و همکاریهای گستردهای با جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است.
این کارشناس مسائل منطقه بیان کرد: حتی در جریان جنگ تحمیلی سوم نیز هرجا لازم بوده جمهوری اسلامی ایران علیه برخی مراکز تجمع گروههای تجزیهطلب و تروریستی اقدام آتشباری انجام دهد، این اقدامات با اطلاع دولت مرکزی عراق صورت گرفته و اختلاف نظری در این زمینه وجود نداشته است.
صدرالحسینی ادامه داد: دولت اقلیم کردستان نیز در این حوزه تابعیت دولت مرکزی عراق را پذیرفته و البته گفتوگوهایی در جریان است تا این اقدامات نظامی به حداقل برسد و دولت مرکزی عراق با کمک دولت اقلیم، امنیت پایدار مرز ایران و عراق را در عمق مورد توافق دو کشور تامین کند.
وی گفت: بخش قابل توجهی از این اقدامات تاکنون انجام شده، اما با توجه به شرایط کوهستانی منطقه و رفتوآمد برخی جریانهای ضدانقلاب و تروریستی میان مناطق کوهستانی عراق، ترکیه و سوریه، احتمال برخی اقدامات محدود ناامنساز همچنان وجود دارد.
این تحلیلگر مسائل منطقه در خاتمه خاطرنشان کرد: البته این تحرکات محدود نیز بهصورت قاطع سرکوب میشود و دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان نسبت به مقابله با این گروهها اعتراضی ندارند و همکاری لازم را انجام میدهند.
