به گزارش خبرنگار مهر، غلامحسین الهام، سخنگوی اسبق قوه قضائیه، عصر امروز (یکشنبه) در نشست حقوقی ـ سیاسی «نقش حزب جمهوری اسلامی در شکلگیری نظم پسا انقلاب» که به مناسبت سالگرد واقعه هفتم تیر در یادمان شهدای سرچشمه برگزار شد، با تسلیت ایام شهادت امام حسین(ع) و یارانش، گفت: امروز ۴۵ سال از انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و شهادت آیتالله بهشتی و ۷۲ تن از یاران انقلاب میگذرد؛ حادثهای که در شامگاه یکشنبه هفتم تیر ۱۳۶۰ رخ داد.
وی با بیان اینکه شخصیت شهید بهشتی را نمیتوان صرفاً در جایگاه رئیس دیوان عالی کشور خلاصه کرد، اظهار داشت: شهید بهشتی از چهرههای مؤثر در طراحی و استقرار نظام جمهوری اسلامی بود و نگاه او فراتر از اداره یک قوه، معطوف به ساختن دولت و جامعه اسلامی بر پایه عدالت، اخلاق و مبانی اسلامی بود.
الهام با اشاره به مسئولیتهای متعدد شهید بهشتی در دوران انتقال پس از انقلاب افزود: وی از اعضای مؤثر شورای انقلاب و مدتی نیز رئیس این شورا بود. در شرایطی که هنوز مجلس شورای اسلامی تشکیل نشده بود، شورای انقلاب وظیفه قانونگذاری را بر عهده داشت و پس از استعفای دولت موقت نیز مسئولیت اداره امور اجرایی کشور به این شورا واگذار شد. از این رو، شهید بهشتی همزمان در فرآیندهای تقنینی و اجرایی کشور نیز نقش مستقیم داشت.ح
وی ادامه داد: پس از انتصاب شهید بهشتی به ریاست دیوان عالی کشور در اسفند ۱۳۵۸، وی همچنان تا تشکیل مجلس شورای اسلامی و استقرار دولت شهید رجایی، به عنوان عضو شورای انقلاب در تصمیمگیریهای کلان کشور حضور داشت؛ شرایطی که ناشی از اقتضائات دوران گذار بود و نباید با ساختار تثبیتشده تفکیک قوا مقایسه شود.
سخنگوی اسبق قوه قضائیه با اشاره به برخی انتقادها درباره همزمانی مسئولیتهای شهید بهشتی تصریح کرد: ممکن است امروز این پرسش مطرح شود که چرا شهید بهشتی هم در قوه قضائیه، هم در شورای انقلاب و هم در عرصه سیاسی حضور داشت، اما باید توجه داشت که این وضعیت محصول ضرورتهای دوره انتقال بود و نه یک الگوی دائمی حکمرانی.
وی با بیان اینکه شهید بهشتی در کنار مسئولیت قضایی، دبیرکل حزب جمهوری اسلامی نیز بود، گفت: فعالیت حزبی وی هرگز بر عملکرد قضاییاش سایه نینداخت و همواره میان مسئولیت سیاسی و عدالت قضایی مرزبندی روشنی برقرار میکرد.
الهام در این زمینه به خاطرهای از آیتالله موسوی اردبیلی اشاره کرد و افزود: در جریان حوادث ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، زمانی که برخی وابستگان اعضای سازمان منافقین بازداشت شده بودند، شهید بهشتی با اطلاع از بازداشت همسر یکی از افراد، دستور داد بدون فوت وقت آزاد شود تا هیچگونه شائبه سوءاستفاده از قدرت قضایی برای برخوردهای سیاسی ایجاد نشود.
وی عدالت، نظم و توان مدیریتی شهید بهشتی را از ویژگیهای برجسته او دانست و اظهار کرد: اداره همزمان مسئولیتهای متعدد، بدون آنکه عدالت قضایی آسیب ببیند، نیازمند توان علمی، مدیریتی و اخلاقی ویژهای بود که شهید بهشتی از آن برخوردار بود.
الهام با اشاره به وضعیت دستگاه قضایی پس از انقلاب اسلامی گفت: مهمترین مأموریت شهید بهشتی، اسلامیسازی ساختار و محتوای قوه قضائیه بود. دستگاه قضایی به جا مانده از دوره پهلوی بر مبنای الگوهای سکولار شکل گرفته بود و فاصله زیادی با فقه اسلامی داشت.
وی افزود: شهید بهشتی تدوین لوایح اسلامی، به ویژه در حوزه حدود، قصاص و دیات را در اولویت قرار داد و این موضوع با مخالفت بخشهایی از جامعه حقوقی، برخی وکلا و استادان دانشگاه روبهرو شد. با این حال، وی به جای برخوردهای سیاسی، از منتقدان برای مناظره و گفتوگوی علمی دعوت کرد تا دیدگاههای خود را در فضایی کارشناسی مطرح کنند.
سخنگوی اسبق قوه قضائیه ادامه داد: مخالفان اجرای احکام اسلامی حتی با صدور بیانیههایی، لوایح قصاص را غیرانسانی خواندند، اما شهید بهشتی با استناد به مبانی اسلامی از این قوانین دفاع کرد و تأکید داشت که انقلاب اسلامی برای حاکمیت احکام اسلام به پیروزی رسیده است.
وی یکی دیگر از اقدامات راهبردی شهید بهشتی را تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد برای دستگاه قضایی عنوان کرد و گفت: به جای حذف گسترده نیروهای موجود، وی مسیر تربیت قضات جدید را در پیش گرفت و با همکاری شهید قدوسی، مدرسه حقانی و مراکز آموزشی، زمینه ورود نیروهای جوان، انقلابی و آشنا با فقه اسلامی به دستگاه قضایی را فراهم کرد.
الهام خاطرنشان کرد: شهید بهشتی معتقد بود باید برای آینده کشور سرمایه انسانی تربیت کرد، حتی اگر در کوتاهمدت هزینههایی به همراه داشته باشد؛ زیرا اداره نظام اسلامی بدون نیروی انسانی مؤمن، متخصص و کارآمد امکانپذیر نیست.
وی در پایان تأکید کرد: میراث شهید بهشتی در قوه قضائیه تنها به مدیریت یک نهاد محدود نمیشود، بلکه وی بنیانهای حقوقی، ساختاری و فکری دستگاه قضایی جمهوری اسلامی را پایهگذاری کرد و بسیاری از تحولات بعدی این قوه، بر مبنای همان رویکرد شکل گرفت.
