به گزارش خبرنگار مهر، در روزهایی که اخبار جنگ، نااطمینانی اقتصادی و التهابهای سیاسی، نبض بازارهای جهانی را کند کرد، هنر ایران روایت دیگری مینویسد؛ روایتی که نه از عقبنشینی، بلکه از تداوم حضور در بازار بینالمللی سخن میگوید. طی کمتر از یک هفته، ۲ اثر از زندهیاد صادق تبریزی از پیشگامان مکتب سقاخانه، در ۲ حراج معتبر اروپایی در سوئد و فرانسه به فروش رسید؛ رخدادی که بار دیگر نشان داد هنر مدرن ایران، حتی در دشوارترین شرایط، همچنان برای مجموعهداران جهانی اعتبار و جذابیت خود را حفظ کرده است.
چند روز پیش، یکی از آثار صادق تبریزی با عنوان «صحنه فیگوراتیو» در حراج هنر مدرن و دیزاین ۶۸۸ در حراجخانه بوکوفسکی استکهلم سوئد به فروش رسید. این نقاشی رنگروغن روی بوم با ابعاد ۳۵ در ۴۵ سانتیمتر که در دهه ۱۹۶۰ میلادی در تهران خریداری شده و سپس از طریق ارث به مالک کنونی رسیده بود، با برآورد ۴۰ تا ۵۰ هزار کرون سوئد در کاتالوگ حراج قرار گرفت و در نهایت با قیمت ۴۲ هزار کرون سوئد چکش خورد.
تنها چند روز بعد، حراج کرانههای رود سن نیز شاهد حضور موفق آثار این هنرمند بود. حراجخانه معتبر میلون اند اسوسیه در پاریس، در مزایده تخصصی هنر مدرن و معاصر خاورمیانه، یکی از آثار شاخص مجموعه «سوارها»ی صادق تبریزی را عرضه کرد؛ اثری رنگروغن روی بوم با ابعاد ۴۵ در ۳۵ سانتیمتر، خلقشده در حدود سال ۱۹۸۰، که با برآورد ۳ تا ۵ هزار یورو، در نهایت به قیمت ۴ هزار یورو (حدود ۴۵۷۰ دلار) چکش خورد. با احتساب حقالعمل خریدار که طبق عرف حراجهای بینالمللی به مبلغ فروش افزوده میشود، ارزش نهایی این معامله به حدود ۵۲۰۰ یورو (نزدیک به ۵۹۴۰ دلار) رسید.
این حراج، علاوه بر آثار هنرمندان ایرانی، میزبان چهرههای شاخص هنر مدرن و معاصر خاورمیانه از ترکیه، عراق، لبنان، سوریه، فلسطین، پاکستان و الجزایر نیز بود. در میان هنرمندان ایرانی نیز آثاری از ژازه طباطبایی، ایران درودی، محمد احصایی، خسرو حسنزاده، حسین محجوبی، ناصر اویسی و جعفر روحبخش عرضه شد که بار دیگر جایگاه هنر مدرن ایران را در بازارهای معتبر اروپا به نمایش گذاشت.
مهرداد فلاح هنرمند نقاش و نماینده خانواده زندهیاد صادق تبریزی، درباره حضور این هنرمند در حراج میلون به خبرنگار مهر گفت: میلون یکی از مهمترین مؤسسات حراج اروپا و شاخصترین حراجخانه فرانسه است. اثری که از صادق تبریزی در این رویداد ارائه شد، متعلق به مجموعه «سوارها» از صادق تبریزی است؛ مجموعهای که از نظر ترکیببندی، رنگآمیزی و جایگاه تاریخی، از مهمترین دورههای کاری این هنرمند به شمار میآید و همین ویژگیها آن را برای مجموعهداران جذاب کرده است.
وی درباره وضعیت بازار هنر ایران در شرایط امروز بیان کرد: بازار هنر، برخلاف تصور رایج، همیشه تابع مستقیم تحولات سیاسی نیست. آثار هنری شاخص، بهویژه آثار هنرمندان تثبیتشده، جایگاه خود را در بازار جهانی حفظ میکنند و مجموعهداران در دورههای بحرانی نیز از خرید آنها دست نمیکشند.
فلاح عنوان کرد: فروش همزمان آثار صادق تبریزی در 2 حراج معتبر اروپایی، آن هم در فاصله چند روز، فقط موفقیت یک هنرمند نیست بلکه نشانهای از اعتماد بازار جهانی به هنر ایران است. باید توجه داشت که این فروشها در یکی از مهمترین بازارهای هنری اروپا رقم خورده و استقبال از آثار هنرمندانی چون صادق تبریزی، ناصر اویسی، ژازه طباطبایی و جعفر روحبخش نشان میدهد که نوسنتگرایان ایرانی و بهویژه هنرمندان مکتب سقاخانه، پس از گذشت بیش از شش دهه همچنان مخاطب و خریدار جدی دارند.
نماینده خانواده زندهیاد تبریزی در پایان گفت: شاید امروز بیش از هر زمان دیگری ارزش سرمایه فرهنگی ایران آشکار شده باشد. در شرایطی که بسیاری از بازارها تحت تأثیر جنگ، بحرانهای منطقهای و نااطمینانی اقتصادی دچار افت میشوند، آثار هنرمندان ایرانی همچنان خریدار دارند و این یعنی هنر، سرمایهای ماندگارتر از بحرانهای مقطعی است. اتفاقی که در استکهلم و پاریس رخ داد، فقط فروش چند اثر نیست؛ این رویداد نشان میدهد که هنر ایران همچنان در گردش اقتصاد جهانی هنر حضور دارد و اعتماد مجموعهداران بینالمللی را حفظ کرده است. این موفقیتها میتواند نویدبخش آیندهای روشن برای هنر ایران باشد.
بر این اساس، همزمان با موفقیت آثار هنرمندان ایرانی در حراجهای معتبر اروپا، بازار هنر ایران نیز خود را برای برگزاری بیستوپنجمین حراج تهران در ۲۶ تیر ۱۴۰۵ آماده میکند.
در این دوره از حراج تهران، ۲ اثر از صادق تبریزی در کاتالوگ حراج حضور دارند. اثر شماره ۶۲، نقاشی بدونعنوان با امضای «S. Tabrizi»، اکریلیک روی بوم در ابعاد ۸۹×۸۸ سانتیمتر، خلقشده در سال ۱۳۹۱، با برآورد قیمت ۵ تا ۶ میلیارد تومان عرضه خواهد شد. همچنین، اثر شماره ۸۳، دیگر اثر بدونعنوان این هنرمند نیز با همین برآورد قیمت در فهرست آثار قرار گرفته است.
در کنار آثار صادق تبریزی، آثاری از چهرههای شاخص هنر مدرن و معاصر ایران همچون سهراب سپهری، محمد احصایی، پرویز تناولی، آیدین آغداشلو، محمود فرشچیان، مسعود عربشاهی، فرامرز پیلارام، محمود زندهرودی، ناصر اویسی، ژازه طباطبایی، کوروش شیشهگران، پرویز کلانتری، بهجت صدر، فریده لاشایی، حسین محجوبی، جعفر روحبخش، ناصر عصار، رضا مافی، منصور قندریز و پروانه اعتمادی نیز به مزایده گذاشته خواهد شد.
برآورد قیمت برخی از شاخصترین آثار این دوره تا ۳۰ میلیارد تومان میرسد؛ موضوعی که در کنار حضور همزمان آثار صادق تبریزی در حراجهای معتبر اروپا و حراج تهران، تصویری روشن از جایگاه پایدار این هنرمند و پویایی بازار هنر ایران ارائه و نشان میدهد که این بازار، با وجود همه دشواریهای ناشی از جنگ و شرایط اقتصادی، همچنان زنده، فعال و برخوردار از ظرفیت قابل توجه در عرصه داخلی و بینالمللی است.
