یادداشت مهمان – امیرعباس افضل زاده، کارشناس ببنالملل: هفدهم شهریور نیروی دریایی سپاه پاسداران طی اطلاعیهای اعلام کرد یک فروند زیرسطحی هوشمند آمریکایی را در تنگه هرمز به غنیمت گرفته است.
این زیردریایی خودکار که «دایو الدی» (Dive-LD) نام دارد، محصول شرکت آمریکایی «صنایع آندوریل» است که نخستین نمونه آن در سال ۲۰۲۵ به یگان سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین نیروی دریایی آمریکا تحویل داده شد؛ یگانی که به گزارش وبگاه «دیفنس بلاگ»، مأموریت دارد پهپادها و وسایل نقلیه بدون سرنشین زیرسطحی را برای انجام عملیاتهای اطلاعاتی، مراقبت، شناسایی و سایر مأموریتهای دریایی توسعه داده و بکار گیرد.
سامانه دایو الدی حدود ۵٫۸ متر طول و نزدیک به ۳ تن وزن دارد و برای انجام مأموریتهای طولانیمدت در آبهای عمیق طراحی شده است.
این زیر دریایی میتواند تا ۱۰ روز زیر آب فعالیت کند و براساس مشخصات اعلامی شرکت آندوریل، توانایی رسیدن به عمق ۶ هزار متری را دارد.
براساس اطلاعیه سپاه پاسداران، شناسایی و مراقبت زیرسطحی، نقشهبرداری از بستر دریا، کشف و مقابله با مینهای دریایی، بررسی کابلها و خطوط لوله زیرآبی، پشتیبانی از عملیات جنگ ضدزیردریایی و انتقال اطلاعات، از جمله مأموریتهای احتمالی این سامانه به شمار میروند.
از مهمترین نقطه قوتهای دایو الدی، ترکیب خودمختاری، ماندگاری عملیاتی، توان فعالیت در اعماق زیاد و قابلیت تغییر مأموریت با استفاده از محمولههای مختلف است. آنطور که وبسایت «ورلد دیفنس شو» مینویسد، دایو الدی دارای طراحی ماژولار و مبتنی بر نرمافزار است که امکان پیکربندی سریع آن را با محمولههای مختلف برای مأموریتهایی از جمله جمعآوری اطلاعات در فضای نبرد زیر دریا، نظارت و شناسایی، مقابله با مین، جنگ ضد زیردریایی و نقشهبرداری از کف دریا فراهم میکند.
در طول جنگ رمضان، آمریکا اعلام کرد که برای پاکسازی مینهای دریایی در تنگه هرمز از پهپادهای زیرآبی استفاده خواهد کرد. روزنامه انگلیسی «گالف نیوز» مینویسد، نیروی دریایی آمریکا خودروهای دایو الدی را به عنوان بخشی از یک عملیات مینروبی مخفیانه و چند ماهه در تنگه هرمز مستقر کرد که در آن غواصان نیروی دریایی، یگان ویژه نیروی دریایی آمریکا و پهپادهای زیرآبی، بستر دریا را برای یافتن مواد منفجرهای که ایران اعلام کرده بود پس از آغاز جنگ کاشته است، جستجو کردند.
کاربری دایو الدی فقط این نیست؛ آنطور که شرکت سازنده این سامانه توضیح میدهد، دایو الدی میتواند بدون حضور خدمه در منطقه، حسگرهای مختلف را حمل کند و برای مدت طولانی در زیر آب باقی بماند. در یک سناریوی تنش با ایران، دایو الدی میتواند برای جمعآوری اطلاعات درباره محیط زیرآبی، فعالیت شناورها، مسیرهای دریایی و وضعیت بستر دریا مورد استفاده قرار گیرد.
این مسئله برای آمریکا اهمیت دارد، چون بخش مهمی از راهبرد دریایی کشورمان بر نیروهای کوچک و متحرک، قایقهای تندرو، مینهای دریایی، موشکهای ضدکشتی و عملیات در محیط ساحلی متکی است.
تنگه هرمز محیطی کمعمق، پرتردد و پیچیده است. برای عملیات دریایی، داشتن اطلاعات دقیق از بستر دریا اهمیت بسیار زیادی دارد.
دیفنس بلاگ توضیح میدهد، تحویل دایو الدی بخشی از حرکت گستردهتر نیروی دریایی آمریکا به سمت سامانههای بدون سرنشین و عملیات دریایی توزیع شده است؛ یعنی کاهش وابستگی به شناورهای سنتی سرنشیندار و استفاده از تعداد بیشتری سامانه خودمختار برای انجام مأموریتهای مختلف. واگذاری این وسیله به یگان سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین نیروی دریایی آمریکا، همچنین امکان آزمایش و ارزیابی عملیاتی آن در شرایط واقعی را فراهم میکند و نشاندهنده ورود نسل جدیدی از پهپادهای زیرآبی با تأکید بر خودمختاری، انعطاف پذیری و ماندگاری بالا به ناوگان آمریکاست.
