بازار خودرو امروز تحت تأثیر جهش دوباره نرخ ارز و افزایش ریسکهای سیاسی، روزی متفاوت را پشت سر گذاشت. دلار که روز گذشته در محدوده ۲۲۸ هزار تومان بسته شده بود، پس از تنشهای دیشب در تنگه هرمز در معاملات صبح حتی بالاتر از ۲۳۳ هزار تومان نیز معامله شد و در ادامه در محدوده ۲۳۳ هزار تومان قرار گرفت. در چنین شرایطی، بازار خودرو نیز عمدتاً مسیر افزایشی در پیش گرفت و قیمت بخش بزرگی از خودروها بالا رفت.
در بازار داخلی، پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک با رشد ۵۰ میلیون تومانی به ۳ میلیارد و ۱۲۰ میلیون تومان رسید. دناپلاس توربو ۳۵ میلیون، تارا V4 توربو ۳۰ میلیون و ساینا S نیز ۱۵ میلیون تومان گران شدند. شاهین G اتوماتیک هم با افزایش ۷۵ میلیون تومانی به ۳ میلیارد و ۱۷۵ میلیون تومان رسید. بنابراین برخلاف برخی روزهای گذشته که رکود مانع انتقال کامل رشد ارز به قیمت خودرو میشد، امروز اثر افزایش نرخ دلار در بازار داخلی نیز قابل مشاهده بود.
در خودروهای مونتاژی نیز تقریباً همین وضعیت برقرار بود. کیامسی J7 با رشد ۷۵ میلیون تومانی به ۵ میلیارد و ۵۷۵ میلیون تومان رسید و X5 نیز ۱۰۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشت. فیدلیتی پرستیژ ۲۵۰ میلیون تومان گران شد و به ۸ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان رسید. ریسپکت، آریزو ۶ GT و لاماری ایما نیز هرکدام ۱۰۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشتند. در این میان، کیا K5 با رشد ۱ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومانی یکی از سنگینترین افزایشهای روز را ثبت کرد و به ۱۳ میلیارد تومان رسید.
اما اتفاق مهم امروز در بخش دیگری از بازار رخ داده است؛ جایی که نباید ثابت ماندن قیمت را الزاماً به معنای ثبات بازار تعبیر کرد. در جدول امروز سه خودروی آئودی Q5 بلک، بامو ۲۲۵ L و بنز C200 L بدون تغییر قیمت ثبت شدهاند. با این حال، علت این ثبات لزوماً نبود فشار افزایشی نیست. در شرایط فعلی، مالکان بسیاری از خودروهای وارداتی گرانقیمت اساساً تمایل چندانی به فروش ندارند و همین موضوع باعث شده عرضه واقعی برای این خودروها کاهش پیدا کند.
در چنین شرایطی، فرآیند معمول کشف قیمت نیز مختل میشود. وقتی مالک یک آئودی ۱۸ میلیارد تومانی یا بامو ۱۴.۵ میلیارد تومانی حاضر نیست خودرو را بفروشد، قیمت اعلامی بازار دیگر الزاماً قیمت یک معامله واقعی نیست. ممکن است عددی روی سایتها یا در میان نمایشگاهداران وجود داشته باشد، اما اگر فروشنده واقعی از بازار عقب کشیده باشد، نمیتوان با اطمینان گفت این خودرو با همان قیمت معامله میشود. به بیان سادهتر، بازار امروز بیشتر از آنکه قیمت بالا ببرد، فروشنده را از بازار خارج کرده است.
این اتفاق را میتوان نشانه ورود بازار خودرو به یک فاز دفاعی دانست. در این وضعیت، مالکان خودروهای گرانقیمت با توجه به رشد نرخ ارز و افزایش ریسکهای سیاسی، فروش دارایی خود را به تعویق میاندازند. منطق آنها نیز روشن است: اگر احتمال میدهند نرخ ارز در روزهای آینده دوباره بالا برود، فروش خودرو با قیمت امروز میتواند به معنای از دست دادن یک دارایی باشد که فردا ارزش ریالی بیشتری خواهد داشت.
البته این رفتار هنوز به معنای رونق معاملات سرمایهای در بازار خودرو نیست. اتفاقاً ممکن است برعکس، رکود معاملاتی در این بخش عمیقتر شود. وقتی فروشنده منتظر افزایش قیمت است و خریدار نیز توان خرید خودروهای ۱۵، ۱۸ یا ۲۰ میلیارد تومانی را ندارد، تعداد معاملات کاهش پیدا میکند و فاصله میان «قیمت اعلامی» و «قیمت معاملهشده» بیشتر میشود. بنابراین آنچه فعلاً مشاهده میشود، بیشتر تغییر رفتار صاحبان دارایی است تا ورود گسترده سرمایه جدید به بازار.
با این حال، مقایسه رفتار خودروهای ارزانتر با خودروهای وارداتی گرانقیمت یک تفاوت مهم را نشان میدهد. خودروهای داخلی و مونتاژی همچنان در بازار حضور دارند و با تغییر نرخ ارز، قیمت آنها قابل مشاهده و قابل اندازهگیری است. اما در بخش بالای بازار، عرضهکننده میتواند تصمیم بگیرد که اصلاً دارایی خود را عرضه نکند. همین ویژگی باعث میشود خودروهای وارداتی گرانقیمت در دورههای جهش ارزی، ظرفیت بیشتری برای تبدیل شدن به ابزار حفظ ارزش پول داشته باشند.
بازار امروز بنابراین یک پیام مهم دارد: دلار ۲۳۳ هزار تومانی فقط قیمت خودرو را بالا نبرده، بلکه رفتار فروشندگان را نیز تغییر داده است. در بخشهای پایینتر بازار، افزایش قیمت اتفاق افتاده؛ اما در بالای بازار، بخشی از فروشندگان ترجیح دادهاند فعلاً از بازی خارج شوند. اگر نرخ ارز در روزهای آینده در همین سطوح تثبیت شود یا به مسیر صعودی ادامه دهد، این رفتار میتواند به افزایش بیشتر قیمتهای پیشنهادی وارداتیها منجر شود، حتی اگر تعداد معاملات واقعی همچنان پایین بماند.
در نتیجه، بازار خودرو از امروز وارد مرحلهای شده که قیمت بالا رفتن تنها مسئله نیست؛ مسئله اصلی، نبود فروشنده است. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است در روزهای آینده شاهد بازاری باشیم که خودروهای گرانقیمت در آن مرتباً گرانتر «قیمتگذاری» میشوند، اما کمتر معامله میشوند؛ وضعیتی که بیش از رونق، نشانه دفاع صاحبان سرمایه از داراییهایشان در برابر موج جدید ارزی است.
