به گزارش خبرگزاری مهر، سفر رسمی مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران، همراه با وزرای امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی، سرمایهگذاران و تجار به دهلینو، با هدف اصلی شرکت در هجدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس و بهرهگیری از ظرفیتهای این اجلاس برای توسعه همکاریهای اقتصادی، تجاری، سیاسی و منطقهای انجام شد.
در جریان این سفر، مسعود پزشکیان علاوه بر سخنرانی در نشست اصلی سران بریکس، در همایش اقتصادی سران عضو، جلسه غیرعلنی سران با موضوع «حاکمیت جهانی فراگیر و تقویت چندجانبهگرایی» و نشست بریکس پلاس نیز حضور یافت و با سران و مقامات عالیرتبه کشورهای مختلف دیدار و گفتوگو کرد.
محورهای اصلی این سفر شامل تقویت چندجانبهگرایی، مقابله با یکجانبهگرایی، توسعه تجارت با ارزهای ملی، تقویت نقش بانک توسعه جدید بریکس، گسترش کریدورهای ترانزیتی، توسعه همکاریهای اقتصادی و مالی، و تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات منطقهای و بینالمللی بود.
این سفر را میتوان گامی در جهت فعالسازی دیپلماسی اقتصادی و چندجانبه ایران در چارچوب بریکس ارزیابی کرد.
بریکس، ظرفیتی برای مقابله با یکجانبهگرایی
رئیس جمهور هجدهمین اجلاس بریکس را فرصت مناسبی برای گفتوگو با کشورهای بزرگ و تأثیرگذار عضو این مجموعه دانست و افزود: حضور کشورهایی همچون چین، روسیه، برزیل، هند و دیگر کشورهای منطقه در این اجلاس، ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاریها و رایزنیهای دوجانبه و چندجانبه فراهم میکند. پزشکیان پیش از عزیمت به هند، هجدهمین اجلاس سران بریکس را فرصتی مهم برای گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری، صنعتی و علمی میان کشورهای عضو و تقویت رویکرد چندجانبهگرایی در نظام بینالملل دانست و تأکید کرد: «بریکس ظرفیت مهمی برای مقابله با یکجانبهگرایی و توسعه همکاریهای اقتصادی است».
رئیسجمهور با اشاره به جایگاه بریکس در معادلات جهانی اظهار داشت: این مجموعه در حال حاضر ۲۱ عضو دارد که ۱۱ کشور عضو اصلی و ۱۰ کشور دیگر تحت عنوان «بریکس پلاس» شناخته میشوند. وی افزود: کشورهای عضو بریکس در مجموع بیش از ۴۵ درصد جمعیت جهان و حدود ۳۵ درصد سرزمینهای دنیا را در بر میگیرند و از ظرفیت قابلتوجهی در عرصههای مختلف برخوردارند.
وی با تأکید بر اینکه یکی از اهداف اصلی بریکس مقابله با یکجانبهگرایی است، تصریح کرد: تلاش بر این است که کشورها بتوانند با حفظ استقلال خود، روابط و فعالیتهای اقتصادی و تجاریشان را توسعه دهند. وی همچنین به ظرفیتهای مالی بریکس اشاره کرد و گفت: در حوزه پولی و مالی، بانک بریکس ایجاد شده است تا سرمایهگذاریها و فعالیتهای مشترک کشورهای عضو از طریق این سازوکار تسهیل شود.
رئیسجمهور درباره روابط ایران و هند نیز گفت: روابط دو کشور سابقهای بسیار طولانی دارد و ایران و هند از پیشینه فرهنگی مشترک و ظرفیتهای فراوانی برای توسعه همکاریها برخوردارند. وی ابراز امیدواری کرد حضور جمهوری اسلامی ایران در هجدهمین اجلاس سران بریکس، دستاوردهای مطلوبی برای کشور به همراه داشته باشد.
مجمع تجاری بریکس: لزوم توسعه تجارت با ارزهای ملی
رئیس جمهور با بیان اینکه یکی از مهمترین گامهای، توسعه استفاده از ارزهای ملی در تجارت میان اعضای بریکس است، تصریح کرد: این گام باید همراه با ایجاد ابزارهای لازم برای مدیریت ریسک ارزی و تسویه متقابل باشد، زیرا نظام مالی کنونی به دلیل تمرکز بر چند ارز محدود، در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر است. پزشکیان در همایش اقتصادی سران عضو بریکس در دهلینو، با تأکید بر اینکه یکی از مهمترین گامهای توسعه، استفاده از ارزهای ملی در تجارت میان اعضای بریکس است، تصریح کرد: این گام باید همراه با ایجاد ابزارهای لازم برای مدیریت ریسک ارزی و تسویه متقابل باشد، زیرا نظام مالی کنونی به دلیل تمرکز بر چند ارز محدود، در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر است.
وی با اشاره به تحولات جهانی و ورود هوش مصنوعی به اقتصاد، اظهار داشت: بریکس نباید صرفاً مصرفکننده فناوری باشد، بلکه باید در تولید دانش و شکلدهی استانداردهای اقتصاد دیجیتال نیز نقش داشته باشد و در کنار آن، امنیت سایبری زیرساختهای حیاتی را تقویت کند.
پزشکیان با بیان اینکه جهان امروز در یکی از پیچیدهترین مقاطع خود قرار دارد، افزود: نااطمینانی ژئوپلیتیکی، اختلال در زنجیرههای تأمین و استفاده روزافزون از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار سیاسی، محیط فعالیت اقتصادی کشورها را پیچیدهتر کرده است. پرسش این است که پاسخ بریکس به این مشکلات چیست؟ باور داریم قدرت واقعی بریکس تنها در اندازه اقتصاد اعضا خلاصه نمیشود، بلکه زمانی آشکارتر میشود که این ظرفیتها به شبکهای از تجارت، سرمایهگذاری و تأمین مالی مشترک تبدیل شوند؛ یعنی گذار از «همکاری بالقوه» به «همکاری عملیاتی».
رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تحریمهای گسترده علیه ایران و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید کرد: امنیت اقتصادی از امنیت ملی و امنیت منطقهای جدا نیست. هرگاه تجارت، انرژی، زیرساخت یا نظام مالی یک کشور تحت فشار سیاسی یا نظامی قرار گیرد، آثار آن از مرزهای آن کشور فراتر خواهد رفت و ثبات منطقهای و حتی اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
وی همچنین پیشنهاد کرد همکاری در استانداردسازی تقویت شود تا بریکس از بازار مبادله مواد خام، به شبکهای از زنجیرههای ارزش و تولید صنعتی مشترک تبدیل شود. وی امنیت غذایی و انرژی را دو ستون اساسی امنیت اقتصادی دانست و گفت: جمهوری اسلامی ایران با ذخایر عظیم انرژی و موقعیت جغرافیایی ممتاز، آمادگی دارد نقش شریک راهبردی در زنجیرههای تأمین انرژی، غذا و حملونقل بریکس را ایفا کند.
رئیس جمهور یکی از پیشنهادهای مشخص جمهوری اسلامی ایران را ایجاد یک شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس با سرمایه اولیه ۱۰ میلیارد دلار عنوان کرد تا ریسک پروژههای بزرگ زیرساختی و انرژی پوشش داده شود و اعتماد بخش خصوصی افزایش یابد. پزشکیان همچنین بر ضرورت تبدیل شورای تجاری بریکس از مجمعی برای گفتوگو به موتور اجرایی همکاری اقتصادی تأکید کرد.
جلسه غیرعلنی سران: نیازمند اصلاح واقعی سازوکارهای بینالمللی
رئیسجمهور با بیان اینکه «حکمرانی فراگیر جهانی و تقویت چندجانبهگرایی»، امروز اهمیت دو چندانی دارد، تصریح کرد: امروز ما با یک تناقض اساسی روبهرو هستیم. از یک سو، وابستگی متقابل کشورها در برابر بحرانهای مشترک بیش از هر زمان افزایش یافته، اما از سوی دیگر، همزمان شاهد بازگشت یکجانبهگرایی، فشار و ابزاریسازی نظامهای مالی و فناوری هستیم. این روند تنها یک چالش سیاسی نیست بلکه بنیانهای حکمرانی جهانی را تضعیف میکند. پزشکیان در جلسه غیرعلنی سران عضو بریکس که در دهلینو برگزار شد، با بیان اینکه «حکمرانی فراگیر جهانی و تقویت چندجانبهگرایی» امروز اهمیت دوچندان دارد، تصریح کرد: امروز ما با یک تناقض اساسی روبهرو هستیم. از یک سو، وابستگی متقابل کشورها در برابر بحرانهای مشترک بیش از هر زمان افزایش یافته، اما از سوی دیگر، همزمان شاهد بازگشت یکجانبهگرایی، فشار و ابزاریسازی نظامهای مالی و فناوری هستیم. این روند تنها یک چالش سیاسی نیست، بلکه بنیانهای حکمرانی جهانی را تضعیف میکند.
وی با تأکید بر اینکه اعتبار هر نظام حکمرانی به توانایی آن در حمایت از حقوق همه کشورها اعم از کوچک و بزرگ بستگی دارد، اظهار داشت: چنانچه منشور ملل متحد نتواند در برابر توسل غیرقانونی به زور از ملتها حمایت کند و اگر قواعد بینالمللی برای برخی الزامآور و برای برخی دیگر قابل تفسیر باشند، نمیتوان از چندجانبهگرایی واقعی سخن گفت.
پزشکیان با اشاره به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، گفت: این تجاوز جان انسانهای بیگناه را گرفت و به زیرساختهای حیاتی، اقتصادی و غیرنظامی کشور آسیب رساند. آمریکا و رژیم اشغالگر تنها در روز نخست این جنگ چهل روزه، رهبر عالیقدر جمهوری اسلامی ایران و ۱۶۸ کودک بیگناه را در مدرسه میناب به شهادت رساندند. حمله به مدرسه میناب و ورزشگاه لامرد نشان داد که یکجانبهگرایی، جنگطلبی و وحشیگری آمریکا و رژیم اشغالگر، در کنار بیعملی سازمان ملل و شورای امنیت آن، چگونه میتواند مستقیماً حیات انسانها را تهدید کند.
رئیسجمهور در ادامه، حکمرانی فراگیر را بر چهار پایه استوار دانست: نخست، احترام برابر به حاکمیت کشورها و اجرای بدون تبعیض حقوق بینالملل؛ دوم، اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی و بازتاب واقعیتهای جدید جهان و نقش کشورهای جنوب جهانی در شورای امنیت و نهادهای مالی بینالمللی؛ سوم، تبدیل چندجانبهگرایی از شعار به عمل از طریق توسعه تجارت با ارزهای ملی، تقویت سازوکارهای پرداخت مستقل و تقویت نقش نهادهایی همچون بانک توسعه جدید؛ چهارم، مقابله عملیاتی و جدی با تحریمهای یکجانبه که در عمل نه فقط دولتها، بلکه مردم، بیماران، کودکان و مسیر توسعه کشورها را هدف میگیرند.
وی همچنین با اشاره به مسئله فلسطین، آن را آزمونی دیگر برای اعتبار حکمرانی جهانی دانست و تأکید کرد: مردم فلسطین از حق تعیین سرنوشت و زندگی در امنیت برخوردارند و هیچ راهحل عادلانهای بدون احترام به اراده آنان شکل نخواهد گرفت. بریکس باید صدای عدالت باشد و در پایان دادن به اشغال و تضمین حقوق مشروع مردم فلسطین نقش فعالتری ایفا کند.
نشست بریکس پلاس: تابآوری اقتصادی بدون امنیت پایدار نیست
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست، تصریح کرد: بریکس نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد. پزشکیان در نشست سران بریکس پلاس با موضوع «تابآوری، همکاری و پایداری: شکلدهی آینده برای رشد فراگیر جهانی» گفت: هیچ کشوری به تنهایی قادر به حل چالشهای امروز جهان نیست. بریکس باید ظرفیتهای پراکنده کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیت مشترک تبدیل کند. در این میان، موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت انرژی و ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران میتواند در توسعه مسیرهای تجاری و انرژی میان اعضا نقشی مؤثر ایفا کند.
وی با تأکید بر اینکه تابآوری اقتصادی بدون امنیت پایدار نخواهد بود، تصریح کرد: تحولات منطقه ما و بهویژه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نشان داد که آثار هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی، انرژی و توسعهای یک کشور در مدت کوتاهی از مرزهای یک کشور فراتر رفته و تبعات منطقهای و جهانی در پی دارد. وی افزود: مردم غزه و لبنان نیز همچنان با پیامدهای جنایات و نسلکشی روبهرو هستند. نمیتوان از حقوق بینالملل سخن گفت اگر پاسخ مؤثر بینالمللی به تجاوز نظامی، کشتار انسانها و نابودی زندگی آنها داده نشود. از اینرو، بریکس باید در دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و ممنوعیت توسل به زور نیز نقش مؤثرتری ایفا کند.
پزشکیان همکاری، پایداری و دانش و نوآوری را ارکان تکمیلی این مسیر دانست و گفت: بریکس باید اطمینان دهد که هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ابزار سلطه نشوند، بلکه وسیله توانمندسازی ملتها باشند. بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست، بلکه نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد.
دیدارهای دوجانبه در حاشیه اجلاس
رئیسجمهور در دیدار نخستوزیر هند با تأکید بر ضرورت تداوم توافقات راهبردی بین دو کشور، توسعه ارتباطات کشورهای عضو بریکس در حوزههای اقتصادی و مالی را مورد تأکید جمهوری اسلامی ایران دانست. پزشکیان در دیدار خانم دروپدی مرمو، رئیسجمهور هند، گفت: در طی ماههای گذشته شاهد اقدامات جنایتکارانه آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان بودیم، اما این مردم ایران بودند که با تمام توان مقاومت کردند و در برابر زورگوییهای آنها ایستادند. رئیسجمهور با تأکید بر اینکه ما همیشه حامی صلح و امنیت در منطقه بودهایم، تصریح کرد: ایران مورد حمله دشمن قرار گرفت و ما متجاوز نبودیم، بلکه در برابر تجاوز دشمن ایستادیم.
رئیسجمهور هند نیز توسعه ارتباطات با ایران را مورد تأکید قرار داد و گفت: طبق برنامهریزیهای بهعملآمده به نخستوزیر هم تأکید کردم که تعمیق و گسترش روابط با ایران را دنبال کند. خانم دروپدی مرمو افزود: شما پس از ۸ سال به هند سفر کردهاید و این سفر برای ما حائز اهمیت است. وی برگزاری اجلاس بریکس در هند را فرصت مغتنمی برای تعمیق روابط بین کشورها دانست.
پزشکیان در حاشیه اجلاس بریکس با آقای نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دیدار کرد. رئیسجمهور با اشاره به مشترکات متعدد جمهوری اسلامی ایران و هند، تقویت و گسترش ارتباطات بین کشورهای منطقه را ضروری دانست و اظهار داشت: این اشتراکات میتواند به توسعه همکاریها کمک کند. وی با اشاره به میزبانی هند از نشست بریکس، تصریح کرد: توسعه ارتباطات بین کشورهای عضو بریکس در تمام حوزهها، بهخصوص حوزههای اقتصادی و مالی، مورد تأکید جمهوری اسلامی ایران است.
دیدار با رئیسجمهور آفریقای جنوبی
رئیسجمهور در دیدار رییس جمهور آفریقای جنوبی با اشاره به برگزاری هجدهمین اجلاس بریکس و فرصتهای پیشروی کشورها در حوزههای اقتصادی، گفت: بریکس فرصت و چارچوب خوبی برای این نوع همکاریهاست و ما باید بتوانیم اهداف این اجلاس را در مسیر عملیاتی قرار دهیم. پزشکیان در دیدار با آقای سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، اظهار داشت: آفریقای جنوبی و مرحوم نلسون ماندلا برای من در جوانی همواره سمبل مبارزه با ظلم و تبعیض نژادی بودند و دفاع امروز شما از مردم مظلوم فلسطین بسیار چشمگیر و قابل تقدیر است. رئیسجمهور با اشاره به اشتراک دیدگاههای دو کشور در مسائل بینالمللی تصریح کرد: ما تمایل داریم روابطمان را با آفریقای جنوبی در حوزههای مختلف گسترش دهیم تا این نگاه در دنیا ترویج یابد. وی ضمن دعوت از رئیسجمهور آفریقای جنوبی برای حضور در تهران گفت: ما آماده برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور برای پیشبرد برنامههای همکاری مشترک و تقویت و توسعه ارتباطات بین دو کشور هستیم.
رامافوسا نیز با اشاره به مقاومت و استقامت ملت ایران در برابر تجاوز دشمنان گفت: روابط ما با ایران همواره حائز اهمیت بوده است و تلاش میکنیم این رابطه در آینده نیز تقویت و توسعه یابد. وی ضمن محکومیت اقدامات اسرائیل در غزه گفت: ما در خصوص مسئله فلسطین خود را موظف به حمایت میدانیم، مرحوم نلسون ماندلا حمایت از فلسطین را مورد تأکید قرار داده بودند. رئیسجمهور آفریقای جنوبی توسعه همکاریهای اقتصادی ایران در قالب بریکس را مورد تأکید قرار داد و گفت: کمیسیون مشترک اقتصادی میتواند به عنوان راهبردی بلندمدت برای تحقق برنامههای اقتصادی بین دو کشور ثمربخش واقع شود.
دیدار با نخستوزیر مالزی
رئیسجمهور در دیدار نخستوزیر مالزی توسعه ارتباطات با کشورهای همسایه و برادر را از راهبردهای اصلی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: همسایگان ما برادران ما هستند و روزبهروز روابطمان را با آنها گسترش دادهایم و این ارتباطات با تمام کشورها به صورت منطقیتر و محکمتر در جریان است. پزشکیان در دیدار با آقای انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، توسعه ارتباطات با کشورهای همسایه و برادر را از راهبردهای اصلی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: همسایگان ما برادران ما هستند و روزبهروز روابطمان را با آنها گسترش دادهایم و این ارتباطات با تمام کشورها به صورت منطقیتر و محکمتر در جریان است. وی افزود: ما هیچ مشکلی با برادران مسلمان و همسایگان خود نداریم، اما این آمریکاست که میخواهد ما کشورهای دوست و برادر با یکدیگر دشمن باشیم، در حالی که تمام خواسته ما حق و حقوق بینالمللی است.
پزشکیان با تأکید بر صلحطلب بودن جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: ما به دنبال جنگ و ادامه جنگ نیستیم، علیرغم تمام ظلمی که به مردم کشور ما شده است، ما همچنان صلح را اولویت میدانیم، میخواهیم حقوق ما را محترم بشمارند و تحریمهای ناجوانمردانه را لغو کنند. وی همبستگی کشورهای مسلمان را در شرایط فعلی ضروری دانست و اظهار داشت: ما نیاز به ژاندارم منطقه نداریم، تمامیت ارضی و امنیت منطقه تنها به دست بازیگران اصلی آن و کشورهای منطقه محقق خواهد شد.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، نیز ضمن محکومیت حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گفت: مالزی از روز نخست با قاطعیت تمام موضع خود را مشخص کرده و پارلمان ما قویاً تجاوز به ایران را محکوم کرده است و تمامیت ارضی و حاکمیت ایران برای ما بسیار محترم است. وی ایستادگی ملت ایران در برابر تجاوز را قابل تحسین دانست و گفت: مقاومت دولت و ملت ایران ستودنی است و هر کشور دیگری شاید در کمتر از سه روز محکوم به شکست بود، اما ایران با قاطعیت ایستاده است و از حقوق خود دفاع میکند.
دیدار با نخستوزیر اتیوپی
رئیسجمهور در دیدار نخستوزیر اتیوپی با تأکید بر توسعه ارتباطات اقتصادی بین کشورهای عضو بریکس گفت: افزایش مناسبات اقتصادی و مالی کشورهای عضو بریکس میتواند به توسعه این کشورها بینجامد و همه باید در مسیر افزایش تعاملات قدم برداریم. پزشکیان در دیدار با آقای آبی احمد علی، نخستوزیر اتیوپی، با تأکید بر توسعه ارتباطات اقتصادی بین کشورهای عضو بریکس گفت: افزایش مناسبات اقتصادی و مالی کشورهای عضو بریکس میتواند به توسعه این کشورها بینجامد و همه باید در مسیر افزایش تعاملات قدم برداریم. وی با اشاره به حملات ناجوانمردانه دشمن به کشورمان گفت: دشمن تلاش کرد تا با ایجاد اختلاف در بین مردم اقدام به خونریزی کند، اما این اقدامات وحشیانه دشمن، مردم ایران را متحدتر کرد و امروز مردم ایران با تمام توان در برابر تجاوز دشمن ایستادهاند.
نخستوزیر اتیوپی نیز ضمن تسلیت شهادت مقام معظم رهبری گفت: مقاومت، تابآوری و میهنپرستی شما ایرانیان دستاورد بزرگی است که ما مردم اتیوپی میخواهیم از شما بیاموزیم. وی خواستار توسعه ارتباطات بین اتیوپی و ایران شد و گفت: ما مراودات اقتصادی و فرهنگی متعددی را با کشورهای همسایه ایران داریم و تمایل داریم تا این مراودات با ایران نیز افزایش یابد.
دیدار با ولیعهد ابوظبی
خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی در حاشیه اجلاس نشست سران بریکس در هند، با پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد. خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، در حاشیه اجلاس بریکس با پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد. رئیسجمهور در این دیدار با اشاره به رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر گفتوگو برای حل اختلافات و مقابله با توطئه دشمنان برای اختلافافکنی و تفرقه بین امت اسلامی، بر ضرورت هوشیاری و حفظ وحدت میان کشورهای اسلامی تأکید کرد. پزشکیان با اشاره به جنگافروزی آمریکا و اسرائیل در منطقه و تجاوز به ایران گفت: ما آغازگر جنگ نبودیم و در دفاع از خود پایگاههای آمریکا را هدف قرار دادیم. همان پایگاههایی که از آنجا به کشور ما حمله کردند و رهبر معظم، فرماندهان، دانشمندان و کودکان ما را به شهادت رساندند. د پزشکیان تصریح کرد: منطقه ما با حضور آمریکا به امنیت نمیرسد و خود کشورها باید درباره امنیت منطقه گفتوگو کرده و تصمیم بگیرند.
رایزنیهای دیگر
در حاشیه اجلاس، رئیسجمهور با رؤسای جمهور روسیه و چین نیز گفتوگوهایی کوتاه و سرپایی داشت. همچنین در گفتوگو با رئیسجمهور مصر، همراهی و همدلی قابلتوجهی نسبت به جمهوری اسلامی ایران مشاهده شد و مقامات این کشور نگرانی خود را از شرایط و اوضاع منطقه ابراز کردند. پزشکیان با اشاره به نخستین گفتوگوی انجامشده با ولیعهد ابوظبی پس از جنگ و مشکلات ایجادشده در خلیج فارس تصریح کرد: در این دیدار، گفتوگوی خوبی درباره مسائل و نگرانیهای موجود انجام شد و توافق کردیم گذشته را کنار بگذاریم، به آینده نگاه کنیم و درباره اینکه چگونه میتوانیم آینده را با همکاری یکدیگر بسازیم، به تفاهم برسیم.
گفتوگو با شبکه خبری ایندیا تودی
رئیس جمهور با اشاره به اینکه، ایران از نظر ژئوپلیتیکی در جایگاهی قرار گرفته است که از نظر حملونقل عمومی و ارتباطات منطقهای میتواند چهارراهی باشد که جنوب را به شمال و شرق را به غرب پیوند دهد، اظهار داشت: آمادگی کامل داریم که این مسیر را دوباره زنده کنیم و دستبهدست هم دهیم. طبیعتاً این امر باعث خواهد شد تجربهها، مهارتها و فرهنگها روابطی بسیار بهتر با یکدیگر داشته باشند. رئیس جمهور در حاشیه حضور در اجلاس سران کشورهای عضو بریکس با شبکه خبری ایندیا تودی هند مصاحبه کرد. پزشکیان با تأکید بر پیوند تاریخی و فرهنگی ایران و هند، از بهبود روزافزون روابط با نخستوزیر هند و اهمیت چابهار بهعنوان چهارراه ترانزیتی منطقه سخن گفت و بریکس را سازوکاری برای مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا و تحریمهای یکطرفه معرفی کرد و خواستار همکاری مستقل کشورهای عضو در تجارت، سرمایهگذاری و امنیت منطقهای شد.
وی در ادامه روابط ایران با همسایگان از جمله امارات، عربستان، پاکستان، قطر، روسیه و چین را دوستانه توصیف کرد و مشکل اصلی را پایگاههای آمریکا در منطقه دانست و خاطرنشان کرد: ایران آغازگر هیچ جنگی نبوده و تنها در برابر تجاوز آمریکا و اسرائیل از خود دفاع کرده است. همچنین رئیسجمهور با رد ادعای ساخت سلاح هستهای، بر پایبندی ایران به انپیتی و آمادگی برای گفتوگو در چارچوب قوانین بینالمللی تأکید کرد و ترور رهبران، دانشمندان و حمله به زیرساختها را جنایت خواند و تصریح کرد: ایران به دنبال جنگ نیست، اما با تحریم، بستن راههای دارو و غذا و فشار بر مردم تسلیم نخواهد شد و تنها راه، توقف تجاوز و یکجانبهگرایی آمریکاست.
پزشکیان در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران گفت: ایران از نظر حملونقل عمومی و ارتباطات منطقهای میتواند چهارراهی باشد که جنوب را به شمال و شرق را به غرب پیوند دهد. آمادگی کامل داریم که این مسیر را دوباره زنده کنیم و دستبهدست هم دهیم. رئیسجمهور درباره چابهار نیز اظهار داشت: دوستان میتوانند در آنجا سرمایهگذاری کنند؛ فعلاً سرمایهگذاریهایی دارند و انجام میدهند. میتوانند بیایند و مشارکتی کار کنند، یا میتوانیم مشارکتی دوجانبه با یکدیگر داشته باشیم.
وی همچنین با اشاره به هدف بریکس برای پایان دادن به یکجانبهگرایی گفت: در بریکس قرار است نوع معاملات، تجارت و همکاری ما مستقل از آن باشد که یک کشور بتواند هر کشوری را بخواهد تحریم کند. اینجا جمع شدهایم تا بر اساس آن به یکدیگر کمک کنیم، راه پیدا کنیم و از هم پشتیبانی کنیم تا بتوانیم در برابر این تمامیتخواهی و یکجانبهگرایی بایستیم.
دستاوردها و بیانیه پایانی اجلاس
رئیسجمهور با تشریح دستاوردهای سفر به هند و اجلاس بریکس، از محکومیت حمله به تأسیسات غیرنظامی، حمایت از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، تأکید بر تجارت با ارزهای ملی و مخالفت با تحریمهای یکجانبه در بیانیه نهایی خبر داد و گفت: تمام تلاش ما این بود که مواضع جمهوری اسلامی و اهداف این اجلاس شامل هماهنگی، پایداری، مقاومت و نوآوری مطرح شود و گفتوگوهای بسیار خوبی بین سران کشورها برقرار شد. پزشکیان در پایان حضور در نشست سران بریکس در دهلینو، با تشریح دستاوردهای سفر به هند و اجلاس بریکس، از محکومیت حمله به تأسیسات غیرنظامی، حمایت از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، تأکید بر تجارت با ارزهای ملی و مخالفت با تحریمهای یکجانبه در بیانیه نهایی خبر داد و گفت: تمام تلاش ما این بود که مواضع جمهوری اسلامی و اهداف این اجلاس شامل هماهنگی، پایداری، مقاومت و نوآوری مطرح شود و گفتوگوهای بسیار خوبی بین سران کشورها برقرار شد.
وی با اشاره به برگزاری نشست اعضای بریکس و کشورهای متقاضی پیوستن به این مجموعه اظهار داشت: اعضای اصلی بریکس ۱۱ کشور هستند و ۱۰ کشور دیگر نیز درخواست پیوستن به این مجموعه را مطرح کردهاند که در نشست مشترک با این کشورها، گفتوگوهای بسیار خوبی انجام شد. وی افزود: محورهایی که در این دوره از اجلاس مورد توجه قرار گرفت، شامل تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری بود که هر یک از کشورهای حاضر، دیدگاههای خود را درباره چگونگی تحقق این اهداف مطرح کردند.
پزشکیان با اشاره به اینکه ضرورت افزایش تابآوری کشورها و مقابله با تکصدایی از محورهای مشترک سخنان سران بود، ادامه داد: کشورهای حاضر تأکید داشتند که باید برای شکلگیری جهانی چندقطبی تلاش شود، زیرا همه کشورهایی که در نشستها و گفتوگوها حضور داشتند، از زورگوییها و اقداماتی که در جهان صورت میگیرد، ناراضی بودند و انزجار خود را از این رویکردها اعلام میکردند.
رئیسجمهور با اشاره به محورهای متعدد گنجاندهشده در بیانیه اجلاس گفت: یکی از موضوعات مهمی که در بیانیه مورد تأکید قرار گرفت، محکومیت حمله به تأسیسات هستهای و زیرساختهای غیرنظامی بود که کشورهای عضو بریکس، ضمن مخالفت با چنین اقداماتی، خواستار خویشتنداری و احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورهای خاورمیانه شدند. پزشکیان افزود: مخالفت با تحریمهای یکجانبه و اقدامات قهرآمیز، از دیگر مواضع مشترک کشورهای حاضر بود و حمایت از الحاق جمهوری اسلامی ایران به سازمان تجارت جهانی نیز از دیگر موضوعاتی بود که در این اجلاس مورد توجه قرار گرفت.
وی با اشاره به جایگاه تجارت با ارزهای ملی در سخنرانیهای سران اظهار داشت: یکی از موضوعات مهمی که اکثر سران کشورهای حاضر بر آن تأکید داشتند، گسترش تجارت با ارزهای ملی و حرکت به سوی استقلال از نظام مالی غرب بود که برای تحقق این هدف، راهکارهایی در حال بررسی است تا کشورها بتوانند مبادلات خود را با استفاده از ارزهای منطقهای انجام دهند. رئیس جمهور با تأکید بر اینکه ساختارهای کنونی جهان نیازمند اصلاحات اساسی است، خاطرنشان کرد: اصلاح نهادهای حکمرانی و مالی جهانی، از مطالباتی بود که در سخنرانی اکثر سران مطرح شد و مخالفت با اشغالگری نیز از محورهایی بود که هم در بیانیه اجلاس مورد تأکید قرار گرفت و هم در سخنان سران کشورهای حاضر بازتاب یافت.
پزشکیان ضمن اشاره به حمایت اعضای بریکس از حاکمیت لبنان تصریح کرد: محکومیت تجاوز اسرائیل، تأکید بر ایجاد منطقه عاری از سلاح هستهای و ضرورت مبارزه با تروریسم، بدون برخوردهای دوگانه، از دیگر موضوعاتی بود که در بیانیه اجلاس مورد توجه قرار گرفت. پزشکیان با انتقاد از استانداردهای دوگانه در مبارزه با تروریسم افزود: در بسیاری از مواقع، عدهای متهم میشوند، در حالی که متهمان اصلی تبرئه میشوند و این مسئله از موضوعاتی بود که بسیاری از سران کشورهای حاضر در سخنرانیهای خود نسبت به آن انتقاد داشتند.
وی با بیان اینکه چندجانبهگرایی، محور اصلی گفتوگوهای انجامشده در این اجلاس بود، ادامه داد: اساس شکلگیری و برگزاری اجلاس بریکس بر تقویت چندجانبهگرایی استوار است که در همین چارچوب، همکاری در حوزه انرژی و مواد معدنی، احترام به حاکمیت کشورها و توجه به نوآوری نیز در بیانیه و سخنرانیها مورد تأکید قرار گرفت.
رئیسجمهور با انتقاد از روند یکجانبهگرایی در جهان اظهار داشت: در دنیایی زندگی میکنیم که بهظاهر سازمان ملل متحد و قوانین حقوق بشر وجود دارد، اما برخی قدرتها خارج از این چارچوبها، هر اقدامی را که بخواهند انجام میدهند؛ اقداماتی که نهتنها قوانین موجود را نادیده میگیرد، بلکه از منظر وجدان انسانی نیز زیر سؤال است. پزشکیان با اشاره به جنایات اسرائیل و حمایتهای آمریکا از این اقدامات افزود: هیچ انسانی که در این کره خاکی زندگی میکند، با هر عقیده، باور و دینی، نمیتواند بپذیرد که زنان، کودکان، بیمارستانها و مراکز تجمع مردم با پیشرفتهترین و مخربترین فناوریها هدف قرار گیرند و دیگران تنها نظارهگر چنین اقداماتی باشند.
پزشکیان با تأکید بر اینکه سیاستهای مورد پیگیری کشورهای عضو بریکس میتواند در برابر یکجانبهگرایی مؤثر باشد، اظهار داشت: امیدواریم با مسیری که کشورهای بریکس در پیش گرفتهاند، بسیاری از مشکلاتی که آمریکا با قلدری در منطقه ایجاد و خواستههای خود را از طریق فشار اعمال میکند، برطرف شود. وی با اشاره به اعمال فشار آمریکا علیه کوبا و دیگر کشورهای جهان تصریح کرد: دعا میکنیم خداوند کمک کند تا نیات شومی که آمریکا در منطقه و جهان دنبال میکند، ناکام بماند و این کشور نتواند با اعمال قدرت علیه ملتهای مختلف، به اهداف استعماری و استثماری خود دست پیدا کند.
جمعبندی
سفر پزشکیان به هند و حضور در هجدهمین اجلاس سران بریکس، در راستای تقویت چندجانبهگرایی، توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری، مقابله با یکجانبهگرایی و گسترش روابط با کشورهای جنوب جهانی انجام شد. در این سفر، رئیسجمهور ضمن سخنرانی در نشستهای اصلی و تخصصی بریکس، با سران و مقامات عالیرتبه هند، مالزی، اتیوپی، آفریقای جنوبی، ابوظبی و برخی دیگر از کشورها دیدار و گفتوگو کرد.
همچنین تأکید بر توسعه تجارت با ارزهای ملی، تقویت بانک توسعه جدید بریکس، ایجاد بیمه اتکایی مشترک، توسعه کریدورهای ترانزیتی، حمایت از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی و محکومیت تحریمهای یکجانبه و تجاوز به زیرساختهای غیرنظامی، از مهمترین دستاوردهای این سفر بود. حضور در دهلی نو نشاندهنده تعهد جمهوری اسلامی ایران به توسعه روابط با کشورهای منطقه و جهان، فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی و ترانزیتی و ایفای نقش مؤثر در نظم نوین جهانی است.
