به گزارش خبرگزاری مهر، احمد مرتضایی، رئیس کمیته انرژی مجمع تشخیص مصلحت نظام، در نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا، با تشریح آخرین وضعیت نفت، گاز، برق و فرآورده‌های نفتی کشور، بر ضرورت مدیریت فوری مصرف، اصلاح نظام تخصیص انرژی و حرکت به سمت اصلاحات ساختاری در حکمرانی بخش انرژی تأکید کرد.
مرتضایی با اشاره به وضعیت ناترازی انرژی در کشور گفت: شرایط موجود نتیجه یک عامل یا وضعیت مقطعی نیست و مجموعه‌ای از مسائل از جمله اجرای بخشی سیاست‌های انرژی، ضعف در بهینه‌سازی مصرف، توسعه‌نیافتگی متناسب ظرفیت تولید، تلفات انرژی و مشکلات ساختاری در حکمرانی و قیمت‌گذاری، شرایط فعلی را ایجاد کرده است.
وی با اشاره به ارزیابی میزان تحقق سیاست‌های کلی انرژی اظهار کرد: در حالی که تحقق سیاست‌های مربوط به ظرفیت تولید گاز حدود ۸۳ درصد ارزیابی شده، این میزان در حوزه بهینه‌سازی مصرف تنها حدود ۱۷ درصد بوده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده عدم توازن در اجرای سیاست‌های بخش انرژی است.
رئیس کمیته انرژی مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به وضعیت گاز در فصل سرد گفت: برآوردها نشان می‌دهد کشور امسال ممکن است با حداقل ۴۰۰ میلیون مترمکعب ناترازی گاز در روز مواجه شود. به گفته وی، کاهش گاز تحویلی به صنایع و نیروگاه‌ها نیز علاوه بر ایجاد محدودیت در تولید، آثار اقتصادی گسترده‌تری به همراه خواهد داشت.
مرتضایی همچنین با اشاره به وضعیت بنزین گفت: ظرفیت تولید بنزین کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز است، در حالی که متوسط مصرف به حدود ۱۳۴ تا ۱۳۵ میلیون لیتر در روز و در روزهای اوج مصرف به حدود ۱۵۰ میلیون لیتر می‌رسد. وی تأکید کرد که مدیریت مصرف و توسعه ابزارهای پایش باید به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری انرژی تبدیل شود.
وی همچنین بر ضرورت بازنگری در نحوه تخصیص گاز میان بخش خانگی، صنعت، نیروگاه‌ها و سایر مصارف تأکید کرد و گفت منابع محدود انرژی باید به‌گونه‌ای تخصیص یابد که منافع ملی و آثار اقتصادی آن مورد توجه قرار گیرد و فشار ناشی از ناترازی صرفاً به بخش تولید منتقل نشود.
مرتضایی، سیاست‌گذاری غیر یکپارچه، تفکیک‌نشدن مناسب سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و تصدی‌گری، ناکارآمدی ساختاری در مدیریت مصرف و نظام قیمت‌گذاری را از جمله ریشه‌های مشکلات بخش انرژی عنوان کرد و بر ضرورت تقویت سامانه‌های پایش و مدیریت هوشمند مصرف تأکید کرد.
وی در جمع‌بندی با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف، فوری‌ترین و عملیاتی‌ترین راهکار برای عبور از شرایط پیش‌رو است، گفت در کنار اقدامات اضطراری برای فصل سرد، در میان‌مدت و بلندمدت نیز اصلاح حکمرانی انرژی، افزایش بهره‌وری، توسعه ظرفیت تولید، اصلاح نظام قیمت‌گذاری و بهینه‌سازی مصرف باید به‌صورت همزمان در دستور کار قرار گیرد.
در ادامه این نشست، کارشناسان حاضر با تأکید بر مسئولیت دستگاه‌ها و مدیران در حل مسائل کشور، خواستار پرهیز از موکول کردن حل مشکلات به سایر نهادها شدند. به اعتقاد آنان، هر بخش باید متناسب با اختیارات و مسئولیت خود وارد عمل شود و سیاست‌های حوزه انرژی نیز علاوه بر مدیریت مصرف، بر افزایش تاب‌آوری، اتخاذ آرایش متناسب با شرایط بحرانی و اصلاح سازوکارهای نهادی و حکمرانی متمرکز شود.
کارشناسان همچنین با اشاره به تکرار برخی مشکلات بخش انرژی طی سال‌های گذشته، بر ضرورت تغییر در شیوه حکمرانی و استفاده مؤثرتر از ظرفیت نهادهای موجود تأکید کردند. آنان معتقدند در کنار هشدار درباره محدودیت‌های موجود، باید زمینه فعال‌شدن ابتکارها و راهکارهای جدید نیز فراهم شود و مجموعه‌های پژوهشی و اندیشکده‌ها، علاوه بر ارائه پیشنهاد، پیگیری اجرای راهکارها و ایجاد هم‌افزایی میان نهادهای مسئول را دنبال کنند.
نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا هر هفته با حضور محققان، اساتید، کارشناسان و فعالان حوزه‌های مختلف برگزار می‌شود و آخرین پژوهش‌ها و بررسی‌های انجام‌شده در آن به بحث گذاشته می‌شود.
