سیاره ما ممکن است دیگر توانایی پاسخگویی به نیازهای آینده دیتاسنترهای هوش مصنوعی را نداشته باشد. بههمیندلیل، انویدیا به فضا بهعنوان افق بعدی تراشههای هوش مصنوعی نگاه میکند. فضای خارج از جو زمین درحال تبدیل شدن به یک معدن طلای جدید برای احداث دیتاسنترهای هوش مصنوعی است. اگرچه ساخت این مراکز در فضا میتواند پرهزینه باشد، اما با مقرونبهصرفهتر شدن سفینههای فضایی تجاری مانند استارشیپ شرکت اسپیسایکس و فالکون هوی (Falcon Heavy)، شرکتها فضا را بهعنوان مرز جدیدی برای گسترش ظرفیت هوش مصنوعی خود میبینند.

درحالحاضر، دیتاسنترهای هوش مصنوعی روی زمین میلیاردها دلار ارزش دارند و کل این صنعت تریلیونها دلار برای راهاندازی این تاسیسات جهت تامین نیازهای پردازشی خود هزینه میکند. فعلاً نه تنها هزینه ساخت بالا است، بلکه نیازهای مربوط به تامین برق و سیستمهای خنککننده نیز بسیار عظیم است و این تاسیسات میتوانند اثرات مخربی بر محیط زیست (گیاهان و جانوران محلی) داشته باشند. اخیراً اعتراضات گستردهای علیه دیتاسنترها شکل گرفته است، زیرا آنها منابع آب محلی را با سرعت بیسابقهای مصرف میکنند و باعث افزایش قبوض برق در شهرهای میزبان میشوند که این موضوع جوامع و حتی کل کشورها را تحت تاثیر قرار میدهد.
بنابراین، دیتاسنترهای هوش مصنوعی نهتنها باری بر دوش اطرافیانشان هستند، بلکه باری برای کل سیاره ما محسوب میشوند. انویدیا قصد دارد با ارسال دیتاسنترهای هوش مصنوعی به فضا، این مشکل را بهطور کامل حل کند. برای این منظور، انویدیا با پنج شرکت بزرگ همکاری میکند:
- Starcloud
- Planet Labs
- Kepler Communications
- Firefly Aerospace
- Sophia Space

سال گذشته، انویدیا اعلام کرد که استارتاپ Starcloud، یک ماهواره مجهز به هوش مصنوعی را به مدار زمین پرتاب خواهد کرد. این شرکت یک دیتاسنتر ۵ گیگاواتی با مساحت ۴ کیلومترمربع را برای فضای خارج از جو پیشنهاد داده است که از پنلهای خورشیدی بسیار بزرگ برای تامین انرژی و از سرمای فضا بهعنوان راهکار خنککننده استفاده میکند. با این رویکرد، انویدیا پیشبینی میکند که هزینه انرژی در مقایسه با دیتاسنترهای زمینی ۱۰ برابرکاهش یابد. از آنجایی که انرژی و سرمایش در فضا نامحدود است، دو مورد از بزرگترین محدودیتهای دیتاسنترها برطرف میشوند.
از آن زمان، انویدیا از جدیدترین مدل پردازشی خود به نام Space-1 Vera Rubin برای هوش مصنوعی در مقیاس دیتاسنتر رونمایی کرده است. این ماژول اختصاصی فضا، دارای طراحی یکپارچه CPU و GPU با پهنای باند بالا است که انرژی آن به طور کامل توسط خورشید تامین میشود.
برخی از ویژگیهای ماژول NVIDIA Space-1 Vera Rubin عبارتند از:
- عملکرد: این ماژول تا (۲۵ برابر) توان پردازشی هوش مصنوعی بالاتری نسبت به پردازنده گرافیکی قبلی H100 برای بارهای کاری مداری ارائه میدهد.
- هدف: پردازش هوش مصنوعی در لحظه برای هوش مکانی، عملیاتهای خودکار و تجزیه و تحلیل در مدار.
- معماری: استفاده از معماری یکسان Vera Rubin که در تراشههای زمینی انویدیا به کار رفته است تا یک اکوسیستم توسعه یکپارچه ایجاد شود.
- مشارکتها: برنامهریزی برای استفاده از این سختافزار توسط شرکتهایی مانند Aetherflux ،Axiom Space و Planet Labs.
- کاربرد: طراحی شده برای ماهوارهها و وسایل نقلیه خدماتی در مدار که به استنتاج هوش مصنوعی با عملکرد بالا در فضا نیاز دارند.
اما انویدیا در رقابت برای ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی فضایی تنها نیست. شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک نیز با شرکت آنتروپیک برای ساخت یک دیتاسنتر هوش مصنوعی مداری چند گیگاواتی شریک شده است. اسپیسایکس معتقد است که تاسیسات پردازشی در مدار، بزرگترین تنگناهای سیستمهای زمینی مانند کمبود انرژی، زمین و سیستمهای خنککننده را برطرف خواهد کرد.
با وجود برق و خنککننده نامحدود در فضا، خود تراشههای هوش مصنوعی به گلوگاه اصلی تبدیل خواهند شد. چالش دیگر، انتقال تجهیزات به فضا است؛ زیرا استفاده از پروازهای تجاری فضایی برای انتقال صدها هزار پردازنده گرافیکی، خود یک ماموریت بسیار دشوار خواهد بود. بااینحال، با سرعت فعلی پیشرفت هوش مصنوعی، رویای دیتاسنتر فضایی دیگر چندان دور از ذهن نیست و به زودی به واقعیت تبدیل خواهد شد.
